Zware botsing Wilders en Pechtold om 'nepparlement'

Aan het slot van de Algemene Politieke Beschouwingen herhaalde Geert Wilders (PVV) donderdag zijn betoog dat de Tweede Kamer "het volk" niet meer vertegenwoordigt. Hij kreeg de hoon van D66-leider Alexander Pechtold over zich heen.

Lees hier het liveblog (gesloten).

"Waar haalt u het lef vandaan om te zeggen: ik ben het volk", vroeg een geagiteerde Pechtold. Volgens de D66'er diskwalificeert Wilders met zijn uitlatingen 138 democratisch gekozen parlementsleden.

Wilders zei in het debat dat hij als enige durft te zeggen wat miljoenen Nederlanders volgens hem denken, namelijk dat vluchtelingen niet welkom zijn in Nederland en dat de grenzen dicht moeten.

Volgens Pechtold lijdt Wilders aan "grootheidswaanzin" door te stellen dat hij alleen "het volk" vertegenwoordigt. Hij wees de Wilders op de afsplitsingen in zijn partij en het ontbreken van partijdemocratie en concludeerde dat Wilders zelf "de ballen verstand" heeft van democratie.

Bijl aan wortel democratie

Volgens Pechtold zet Wilders met zijn opmerkingen de bijl aan de wortel van de democratie. "Dat is in de geschiedenis al te vaak gebeurd'', zei Pechtold.

De D66-leider vond dat Kamervoorzitter Anouchka van Miltenburg had moeten ingrijpen toen Wilders sprak van een "nepparlement". Dat zei zijn woordvoerder vrijdag na een bericht op de site van de NOS.

"De parlementariërs zijn rechtmatig gekozen, dan kan iemand niet zeggen dat het parlement niet legitiem is", zo is de gedachte van Pechtold, die "op een rustiger moment" een verklaring van Van Miltenburg wil horen.

Fascistoïde

PvdA-Kamerlid Jan Vos twitterde dat de inbreng van Wilders "fascistoïde" kenmerken vertoont: "Slottekst Wilders toont openlijk kenmerken van fascistoïde leiderschap: 't parlement is nep en 't volk moet in verzet: weg met de democratie."

Hij lichtte zijn tweet tijdens de schorsing van het debat toe: "De vrijheid van meningsuiting geldt voor iedereen in Nederland. Voor Geert Wilders, maar ook voor de PvdA. Ik vind dat hij te ver ging door het parlement voor nep uit te maken en het volk op te roepen in verzet te komen.''

'Asieltsunami'

Eerder op de dag kruiste Rutte de degens met de PVV-leider. De premier nam afstand van de woorden van Wilders, die woensdag de vluchtelingenstroom bestempelde als een "islamitische asieltsunami" en de vluchtelingen "testosteronbommen" noemde die "onze meisjes bedreigen".

"Dit zijn verschrikkelijke termen", zei Rutte. "Dit draagt niets bij aan een oplossing." De premier vond dat de uitspraken "totaal geen pas" maken.

Wilders herhaalde donderdag zijn zorgen over de groeiende toestroom van vluchtelingen. Volgens de PVV'er komen er dit jaar meer dan 200.000 vluchtelingen naar Nederland. 

Hij hekelde de gemeenten die asielzoekerscentra opzetten zonder de bewoners daar voldoende over te informeren. Premier Rutte zei de zorgen van de mensen "heel goed te begrijpen" en hij erkende dat asielzoekerscentra in sommige gemeenten zonder voldoende overleg worden gebouwd. "Ik heb begrip voor die zorgen", aldus de premier.

Video: Reactie Rutte

Vertrouwen

Tegelijkertijd heeft Rutte een "heel groot vertrouwen" in het Nederlandse volk, zei hij eerder op de dag. Nederlanders begrijpen volgens de premier goed dat deze "complexe problematiek" geen makkelijke oplossingen kent. Het gaat om complexe internationale ontwikkelingen die om goed doordacht beleid vragen.

Rutte: "We moeten eerlijk zijn naar de kiezer. Dit is een ingewikkeld vraagstuk en er zijn geen simpele oplossingen. [...]. Het erge is dat Wilders dat als geen ander weet." Rutte beschuldigde Wilders ervan "illusiepolitiek" te bedrijven.

Budget

Naast de PVV hadden ook de andere oppositiepartijen in de Kamer kritiek op het vluchtelingenbeleid van het kabinet.  Wel van een andere aard; Arie Slob (ChristenUnie) constateerde dat de toestroom van vluchtelingen toeneemt, maar ziet dat er volgend jaar wordt bezuinigd op de vluchtelingenopvang. 

Volgens Rutte zijn de vluchtelingencijfers veranderlijk en worden de ramingen niet aangepast op basis van actuele ontwikkelingen. Dat kon op weinig begrip rekenen bij de SGP. "Als we nu weten dat bepaalde cijfers anders zijn is het toch niet te veel gevraagd om de cijfers aan te passen?", zei fractieleider Kees van der Staaij.  

Justitiebegroting

De oppositiepartijen eisten verder dat het kabinet zo snel mogelijk meer geld vrijmaakt voor Veiligheid en Justitie. Doet het kabinet dat niet, dan voorziet de oppositie dat de justitiebegroting in de Eerste Kamer, waar de coalitie geen meerderheid heeft, zal stranden.

De SP, D66, CDA en ChristenUnie vielen de premier hard aan over de in hun ogen "onfatsoenlijke" justitiebegroting, die ten koste gaat van de slagkracht van de politie, het Openbaar Ministerie en de rechtspraak. Een door de SP ingediende motie voor meer geld voor Justitie werd door vrijwel de hele oppositie gesteund.

"Dit zijn zorgen die breed in de Kamer worden gedragen", zei SP-leider Roemer. "De premier steekt zijn kop in het zand. Deze begroting gaat het niet halen in de Eerste Kamer", voorspelde hij.

De oppositie voorziet moeilijkheden in de Eerste Kamer, waar duidelijk is dat een groot deel van de senatoren grote moeite heeft met wetsvoorstellen zoals de verhoging van de griffierechten, de verlaging van de rechtsbijstand en eigen bijdrage van gedetineerden.

Rutte bleek bereid te praten met de Kamer over het geld dat naar de politie, het OM en de rechtsspraak gaat, maar hij vond wel dat er een justitiebegroting ligt waar hij achter kan staan. De wetsvoorstellen die kunnen stranden in de senaat zei hij "goed te kunnen verdedigen". "Wij gaan ons best doen deze voorstellen door de Eerste Kamer te krijgen."

Politie

Kritiek was er ook op de politiesalarissen. De politie ligt al maanden in de clinch met het kabinet over een nieuw loonakkoord. De politiebonden willen na jaren op de nullijn te hebben gezeten meer loon en betere arbeidsvoorwaarden dan de voorgestelde 5 procent salarisverhoging en een eenmalige uitkering van 500 euro.

"We zitten wekenlang in een impasse. Daar moeten we iets aan doen", zegt Slob (CU).

Rutte nodigde de grootste vakbond FNV uit om opnieuw aan de onderhandelingstafel plaats te nemen. Het kabinet vindt het loonakkoord voor rijksambtenaren een goed voorstel dat bovendien door andere overheidssectoren is geaccepteerd. Meer geld voor de politie heeft het kabinet niet.

Tweede dag Algemene Politieke Beschouwingen

Premier Mark Rutte in vak K tijdens de Algemene Politieke Beschouwingen. © ANP
Premier Mark Rutte neemt afstand van de woorden van PVV-leider Geert Wilders, die woensdag de vluchtelingenstroom bestempelde als een "islamitische asieltsunami" en de vluchtelingen "testosteronbommen" noemde die "onze meisjes bedreigen". © ANP
"Dit zijn verschrikkelijke termen", zei Rutte donderdag op de tweede dag van de Algemene Politieke Beschouwingen. © ANP
Geert Wilders herhaalde donderdag zijn zorgen over de groeiende toestroom van vluchtelingen. © ANP
Halbe Zijlstra (VVD) en Emile Roemer (SP) tijdens een schorsing van het debat. © ANP
Rutte bereidt zich in het Torentje voor op de Algemene Beschouwingen. © ANP
Premier Mark Rutte en Minister Jeanine Hennis-Plasschaert van Defensie komen terug van de lunch tijdens de schorsing. © ANP
Premier Mark Rutte en Minister Jeroen Dijsselbloem van Financiën voor aanvang van de Algemene Beschouwingen. © ANP
De ministers maken zich klaar voor de tweede dag van de Algemene Politieke Beschouwingen. © ANP
Jesse Klaver (groenlinks) en PVV-fractievoorzitter Geert Wilders tijdens de Algemene Beschouwingen. © ANP
Emile Roemer (SP) en SP-kamerlid Sharon Gesthuizen hebben een onderonsje. © ANP
Sybrand Buma (CDA) in debat met Rutte tijdens de Algemene Beschouwingen. © ANP
Minister Ard van der Steur van Veiligheid en Justitie luistert aandachtig naar wat er in de Tweede Kamer wordt gezegd. © ANP
Diederik Samsom (PvdA) dringt er bij Rutte op aan er alles aan te doen om tot een Europees akkoord te komen over het vluchtelingenprobleem. © ANP

Deel deze foto via:

Terug naar slideshow

Koopkracht

Rutte kreeg ook de nodige kritiek te verduren op de koopkrachtplaatjes. Volgens SP-leider Roemer klopt het niet dat de koopkracht van gepensioneerden en mensen met een uitkering "op peil" blijft, zoals de koning dinsdag meldde in de Troonrede. 

Roemer stelde dat onder de gepensioneerden zevenhonderdduizend huishoudens en bij de uitkeringsgerechtigden 130 duizend huishoudens er op achteruit gaan.

Volgens Rutte klopt dat wat in de troonrede is uitgesproken. Hij stelde dat gepensioneerden en uitkeringsgerechtigden er gemiddeld 0,2 procent op vooruit gaan. Dat is niet veel, erkende de premier, maar dat is beter dan het koopkrachtverlies van ruim 1 procent dat verwacht werd.

Tip de redactie