Pool Donald Tusk is nieuwe voorzitter Europese Raad

De Poolse premier Donald Tusk (57) wordt de nieuwe EU-leider. Hij zal in december de Belg Herman Van Rompuy opvolgen als voorzitter van de Europese Raad.

Dat besloten de regeringsleiders en staatshoofden van de EU zaterdag tijdens hun top. De Pool gaat ook de eurotoppen voorzitten.

De Italiaanse minister van Buitenlandse Zaken Federica Mogherini (41) wordt de nieuwe EU-buitenlandchef. Zij volgt de Britse Catherine Ashton op. Mogherini treedt aan als de nieuwe Europese Commissie gaat beginnen aan een termijn van vijf jaar. Het is de bedoeling dat dit 1 november is.

Woordvoerder

Twee dagen geleden verklaarde een woordvoerder van Tusk al dat hij was benaderd. Mogherini is formeel voorgedragen door Italië en zij kon rekenen op de steun van de socialistische leiders, onder wie de Franse president François Hollande.

Toen zaterdag alle EU-leiders de vergaderzaal inliepen, sprak de Cypriotische president Nicos Anastasiades Van Rompuy aan. ''Ik hoor dat het rond is. Donald dus?'', zei Anastasiades, niet wetende dat een microfoon openstond die het gesprek opving. Van Rompuy haastte zich te zeggen en te gebaren dat voor zich te houden.

Eerste Oost-Europeaan

Tusk wordt de tweede voorzitter van de Europese Raad en de eerste Oost-Europeaan die een van de belangrijkste posten krijgt binnen de Europese Unie. Zijn benoeming komt op een moment van grote spanningen tussen de EU en Rusland over de pro-Russische opstand in Oekraïne. Hij wordt voor 2,5 jaar benoemd.

Polen en andere nieuwe EU-lidstaten in het oosten hadden zich aanvankelijk verzet tegen de keuze voor Mogherini als nieuwe buitenlandchef. Zij vonden haar te onervaren en te pro-Russisch. Met de benoemingen van Tusk en Morgherini hebben de Europese leiders een compromis gevonden, stellen waarnemers.

Engels en Frans

Tusk, die slechts een beetje Engels en geen Frans spreekt, heeft zaterdagavond tijdens een persconferentie rond zijn aanstelling beloofd in december zijn talenkennis op orde te hebben. Hij verontschuldigde zich ervoor dat hij zich als aankomend ER-voorzitter van het Pools bediende.

In december spreekt hij genoeg Engels om de pers in die taal te woord te staan, zei Tusk. Over een andere taal die in de dagelijkse praktijk bij de Europese instellingen in Brussel een grote rol speelt, het Frans, zweeg hij.

Reactie Rutte

Premier Mark Rutte heeft alle vertrouwen in Tusk in diens nieuwe functie, zo laat de minister-president weten. ''Ik heb Tusk leren kennen als een actief en betrokken lid van de Europese Raad.''

Rutte is ook blij dat Tusk zich achter de hervormingsagenda van Europa heeft geschaard. Voorafgaand aan de top zei Rutte al dat hij wilde dat de personen op deze posten zich kunnen vinden in ''een Europa van een paar dingen, niet van dingetjes''. Rutte bestempelde Mogherini als ''een veelbelovend talent''.

De premier wees erop dat alle lidstaten achter deze benoemingen staan. ''Dat is belangrijk in deze tijden van internationale onrust. Dat vraagt om een stabiele en eensgezinde Europese Unie.''

Overige politici

Volgens Tweede Kamerlid Mark Verheijen van regeringspartij VVD wachten Donald Tusk als nieuwe president van de Europese Raad, en de nieuwe EU-buitenlandcoördinator Federica Mogherini ''enorme uitdagingen'' op het gebied van welvaart, veiligheid en energie. Zijn collega Marit Maij van de PvdA is tevreden dat de benoemingen nu zijn geregeld.

De Eurofractie ChristenUnie-SGP in het Europees Parlement is niet verrast door de benoeming van Tusk. "Dat tekende zich vrijdag al duidelijk af", reageert CU-SGP-europarlementariër Bas Belder. "Met deze Poolse keuze wenst de EU een signaal van standvastigheid af te geven in het escalerende conflict tussen Oekraine en Rusland." 

Succesvolle premier Tusk mag Europa leidenProfiel van Donald Tusk | Profiel Federica Mogherini

Tip de redactie