AIVD meldde onderzoek naar politici niet

De geheime dienst AIVD heeft tot twee maal toe onderzoek gedaan naar een politicus, met bijvoorbeeld telefoontaps en die daar achteraf ten onrechte niet van op de hoogte gesteld. 

Dat staat in een rapport (pdf) van de toezichthouder voor de inlichtingendiensten CTIVD.

De AIVD heeft de verplichting mensen achteraf te informeren als de dienst met een speciale bevoegdheid hun telefoon heeft afgetapt of hun huis is binnengedrongen. Vijf jaar na beëindiging moet de AIVD onderzoeken of de betreffende persoon hiervan op de hoogte is.

Er zijn uitzonderingsgronden op die plicht, bijvoorbeeld als bekendmaking buitenlandse relaties zou schaden of als die plicht een te duidelijke inkijk zou geven in de werkwijze van de dienst. Maar die uitzonderingsgronden heeft de AIVD in deze gevallen ten onrechte gebruikt, vindt de CTIVD.

Buitenland

Zo werd een persoon ''die is gelieerd aan de Nederlandse afdeling van een buitenlandse politieke partij'' onderworpen aan een onderzoek, zonder dat diegene daar ooit iets over hoorde. Dat zou ''de betrekkingen met het desbetreffende land ernstig schaden''.

Ook werd ''een voormalig lid van een vertegenwoordigend orgaan van een politieke partij'' gevolgd. Volgens de commissie bracht de AIVD deze persoon niet op de hoogte, omdat de dienst er dan openlijk voor uit moest komen dat ze politieke partijen aftapt.

CTIVD-voorzitter Bert van Delden onderstreept dat het om individuele gevallen gaat. Bovendien houdt zijn commissie er geen mening op na over het feit dat er getapt wordt. Het gaat de commissie er alleen om dat ,,deze mensen genotificeerd hadden moeten worden''.

De CTIVD meldt overigens dat de AIVD mensen in het algemeen ''naar behoren'' op de hoogte stelt van het feit dat ze zijn afgeluisterd.

Van Raak

SP-Kamerlid Ronald van Raak wil dat de AIVD alsnog de notificaties gaat sturen. Hij roept minister Ronald Plasterk van Binnenlandse Zaken en verantwoordelijk voor de AIVD, op hier werk van te maken.

"Het is de wet dat mensen die afgeluisterd worden hiervan notificatie krijgen", aldus Van Raak. "Zeker als het gaat om politici, die moet zich vrij kunnen bewegen. Die moet de regering controleren, niet andersom."

De verhoudingen met andere landen mogen volgens hem geen reden zijn om informatie achter te houden. "Juist als landen elkaar niet aanspreken gaan veiligheidsdiensten over de schreef. De AIVD is er om de rechtsstaat te beschermen, niet om deze te bedreigen."

De AIVD verwijst in een reactie naar de brief van Plasterk, waarmee het rapport aan de Tweede Kamer is aangeboden. Alle zaken waarover de CTIVD heeft aanbevolen de zogeheten notificatiebesluiten te heroverwegen, zullen opnieuw worden onderzocht, schrijft de bewindsman daarin.

Lees meer over:
Tip de redactie