Kamer steunt afschaffen toeslag kleine school

In de Tweede Kamer is brede steun voor het voorstel van staatssecretaris Sander Dekker (Onderwijs) om kleine basisscholen niet meer direct te bekostigen.

Dat blijkt donderdag tijdens een debat over krimp in het onderwijs.

De staatssecretaris erkent dat door het afschaffen van de kleinscholentoeslag een aantal kleine scholen zullen moeten sluiten.

Hij vindt dat het huidige bekostigingssysteem 'perverse prikkels' bevat die samenwerking tussen kleine scholen belemmeren.

Regionale aanpak

De af te schaffen toeslag wordt teruggegeven aan de scholen voor een regionale aanpak om problemen met teruglopende leerlingenaantallen op te vangen, bijvoorbeeld via fusies en samenwerking.

Volgens de staatssecretaris is er nu sprake van een fusieboete, omdat scholen meer geld per leerling krijgen als de school krimpt. Bij een fusie ontvangen ze dus minder per leerling. 

Daarnaast moet samenwerking tussen openbare en bijzondere scholen makkelijker worden. Nu zijn deze regels zo stringent dat samenwerking alleen mogelijk is wanneer er sprake is van een direct opheffingsgevaar.

Krimp

Een meerderheid in de Kamer steunt Dekker. "De toeslag staat het zoeken naar duurzame oplossing voor krimp in de weg", aldus VVD-Kamerlid Karin Straus. Haar PvdA-collega Loes Ypma vult aan dat door de toeslag twee kleine scholen naast elkaar wachten tot de ander omvalt.

Ypma wil wel garanties dat de laatste dorpsschool overeind kan blijven. Ze wil daarvoor een aparte 'laatste scholentoeslag'. 

Volgens Dekker belemmert zo'n toeslag echter alsnog samenwerking en vindt hij daarom dat het vertrouwen moet worden gegeven aan het schoolbestuur, de ouders en het lokaal bestuur om met een goede oplossing te komen.

Hij benadrukte dat de regionale aanpak mogelijkheden biedt voor maatwerk, zodat er ruimte is voor diversiteit en het openhouden van de laatste dorpsschool.

Christelijk

De christelijke partijen in de Tweede Kamer zijn niet blij met het afschaffen van de kleinescholentoeslag. 

"De staatssecretaris noemt de kleinescholentoeslag een perverse prikkel. Wat een akelige, negatieve benadering", zei CDA-Kamerlid Michel Rog tijdens het debat.

"De toeslag is er omdat de vaste lasten relatief zwaar drukken op kleine scholen. Het is niet pervers om dat te compenseren, dat is rekening houden met omstandigheden."

Leefbaarheid

Volgens Joel Voordewind (ChristenUnie) heeft het schrappen van de toeslag gevolgen voor de leefbaarheid in honderden dorpen. Hij noemt het voorstel om scholen min of meer te dwingen te fuseren een 'bom onder de vrijheid van onderwijs'.

"Het verdwijnen van scholen gaat ten koste van de keuzevrijheid van ouders en van de leefbaarheid van steden en dorpen", stelde hij. 

Na afloop van het debat stelde Voordewind dat het doorzetten van deze plannen ook gevolgen zal hebben voor de steun van de ChristenUnie aan andere kabinetsplannen. Het kabinet van VVD en PvdA is regelmatig voor steun in de Eerste Kamer afhankelijk van de ChristenUnie. 

De PVV steunt de staatssecretaris wel. Kamerlid Harm Beertema vindt het een goede zaak dat het onderwijsveld zelf de regie krijgt over de aanpak van de krimpproblematiek.

Wetsvoorstel

Dekker verwacht medio 2014 met een wetsvoorstel te komen voor aanpassing van de bekostiging van kleine scholen. Het nieuwe systeem zal niet eerder dan 2016 zijn ingevoerd.

Een voorstel van de Onderwijsraad om basisscholen onder de 100 leerlingen te sluiten werd door Dekker en door de coalitie van tafel geveegd.

In een brief schreef Dekker eerder dat het aantal leerlingen tot 2020 met 9 procent zal dalen. In sommige gebieden ligt dit aantal zelfs op 30 procent.

Lees meer over:
Tip de redactie