Plasterk wil haast met samenwerking gemeenten

DEN HAAG - Gemeenten moeten al in het voorjaar met uitgewerkte plannen komen over hoe ze denken meer te gaan samenwerken.

Dat zegt minister van Binnenlandse Zaken Ronald Plasterk dinsdag bij de presentatie van zijn decentralisatieplannen.

De spoedige samenwerking is nodig, omdat al vanaf 1 januari 2014 taken vanuit het Rijk worden overgeheveld aan de gemeenten. Het kabinet wil de gemeenten verantwoordelijk maken voor jeugdzorg, langdurige zorg en participatie op de arbeidsmarkt.

In totaal gaat het om een pakket van 16 miljard euro, dat terecht zal komen in een deelfonds, een onderdeel van het gemeentefonds.

Het is de bedoeling dat per huishouden dat aanklopt bij de gemeente één persoon optreedt als begeleider. Volgens Plasterk zijn de gemeenten de aangewezen bestuurslaag om dit te regelen, omdat zij het beste kunnen zorgen voor een integrale aanpak en maatwerk kunnen bieden. Hulpverleners zouden nu nog te veel langs elkaar heen werken.

Fusies

Uiteindelijk moeten gemeenten minimaal 100.000 inwoners hebben. Om dit mogelijk te maken moeten gemeenten gaan fuseren, desnoods onder dwang van de provincie. Totdat de fusies geregeld zijn moeten gemeenten samenwerken, zodat de volledige decentralisatie al in 2017 kan worden afgerond.

Plasterk verwacht dat er rond 2017 honderd gemeenten minder zullen zijn.

De opschaling is volgens Plasterk nodig, omdat gemeenten alleen dan een goede partner kunnen zijn voor organisaties als zorginstellingen, financiële risico's kunnen dragen en beschikken over voldoende kennis en capaciteit.

In mei komt de minister met nadere plannen om fusies tussen gemeenten te bevorderen. Hierin zullen provincies een grotere rol krijgen om fusies af te dwingen, ook als gemeenten daar zelf geen voorstander van zijn.

Regie

Onderdeel van de decentralisatieplannen is dat gemeenten veel meer regie krijgen over de budgetten. Dit zou de gemeenten meer ruimte moeten geven voor maatwerk.

Wel stelt Plasterk een aantal voorwaarden aan de zogeheten 'ontschotting' van budgetten. Zo moet duidelijk zijn dat de financiële risico's voor de gemeenten beheersbaar zijn. Aan de andere kant mogen tegenvallers niet afgewenteld worden op het Rijk.

Onderzoek

Plasterk wees een verzoek van de Vereniging van Nederlandse Gemeenten (VNG) af om het Centraal Planbureau onderzoek te laten doen naar de decentralisaties. De koepel van gemeenten vreest, met name door de bezuinigingsoperatie die met de decentralisatie wordt doorgevoerd, voor bestuurlijke onbeheersbaarheid.

Plasterk wil wel de voortgang gaan monitoren. Eventueel kunnen er dan nog aanpassingen worden gedaan in het nieuwe systeem. Ook moet de monitoring ervoor zorgen dat gemeenten van elkaar leren.

Onzinnig

D66-Kamerlid Gerard Schouw noemt de eis van 100.000 inwoners 'onzinnig'. Volgens hem moet er gezorgd worden voor regionaal maatwerk, desnoods in samenwerking met de provincie.

Ook wil hij meer duidelijkheid over de totale financiële gevolgen voor de gemeenten. Schouw wil voorkomen dat gemeenten genoodzaakt worden de gemeentelijke belastingen omhoog te gooien.

Eddy van Hijum (CDA) wil dat de Tweede Kamer een extra stevige rol krijgt in de invoering van de decentralisaties, gezien de enorme omvang van de operatie.

Lees meer over:

Dagelijkse nieuwsbrief

Dagelijkse nieuwsbrief
Elke dag rond 12.00 uur het belangrijkste nieuws in uw mailbox?