Staatssecretaris Co Verdaas stapt op

AMSTERDAM - Co Verdaas (PvdA) treedt af als staatssecretaris van Economische Zaken vanwege zijn declaraties als gedeputeerde in Gelderland.

Dat heeft hij donderdag bekendgemaakt. Vanaf 16.45 debatteert de Tweede Kamer met premier Rutte over het aftreden van Verdaas.

"Ik ben tot de conclusie gekomen dat er discussie mogelijk is over mijn feitelijke woonplaats en daarnaast over de rechtmatigheid van de door mij ingediende declaraties reiskosten woon-werkverkeer", zei Verdaas op een persconferentie in Den Haag.

Als Gelders gedeputeerde voor ruimtelijke ordening declareerde Verdaas ritjes van Nijmegen, waar hij formeel woonde, naar de provinciehoofdstad Arnhem. Zijn werkelijke woonplaats was echter Zwolle.

Integriteit

Zo ontstond de situatie dat hij ritten declareerden die hij niet reed. De afstand die hij daadwerkelijk aflegde, van Nijmegen naar Zwolle, mocht hij wettelijk niet declareren, gedeputeerden zijn namelijk verplicht om te wonen in de provincie die zij besturen. Zwolle ligt in Overijssel.

Het ten onrechte gedeclareerde bedrag is dan ook niet het grootste probleem. "Het gaat niet om veel geld, maar om de discussie die kan ontstaan rond integriteit", zegt PvdA-leider Diederik Samsom. Volgens hem gaat het om 800 euro.

"Ik heb besloten het ter discussie staande bedrag aan de provincie terug te betalen", beloofde Verdaas. Ook declareerde Verdaas de kosten van een persoonlijke coach. Volgens de provincie had Verdaas toestemming om tot eind 2011 woon-werkverkeer naar Zwolle te declareren.

Moeilijke beslissing

Rutte laat in een brief weten dat de richtlijnen juist zijn opgevolgd en dat er na de benoeming sprake was van 'nieuwe feiten die hem aanleiding gaven tot zijn ontslagaanvraag'. Rutte schrijft dat de nieuwe feiten blijken uit de verklaring die Verdaas donderdag gaf bij zijn aftreden.

Rutte respecteert het besluit van Verdaas om zijn ontslag aan te bieden. Hij zei dat donderdag voorafgaand aan een Kamerdebat over de kwestie. Rutte sprak van ''een moeilijke beslissing'' die Verdaas heeft genomen.

Verstandig

VVD-fractievoorzitter Halbe Zijlstra noemt het besluit van Verdaas 'verstandig'. "Er is relevante informatie verzuimd te melden. De consequentie is dan helder.''

Zijlstra wees erop dat het aan kandidaat-bewindspersonen is om zaken op tafel te leggen die het vermelden waard zijn.

Verdaas zei na zijn 'sollicitatiegesprek' met Rutte, toen nog formateur, op 2 november, dat er niet was gesproken over zijn declaraties als gedeputeerde in Gelderland. Volgens de procedures in een kabinetsformatie had hij zelf melding moeten maken van de affaire.

Debat

PVV-leider Geert Wilders kreeg donderdag steun voor het debat met de premier over deze zaak. Wilders wil van Rutte weten of hij als formateur wel de goede vragen heeft gesteld om de zaak boven water te krijgen.

Rutte heeft als formateur van het kabinet met alle bewindsvoerders gesprekken gevoerd. "Ik wil weten wat er precies is gebeurd", aldus Wilders. Hij noemt de zaak 'opnieuw een deuk voor het kabinet'. "En geen kleintje."

Richtlijnen

D66-leider Alexander Pechtold wil tijdens het debat van de premier weten of door Rutte in zijn rol als formateur is gehandeld conform de richtlijnen, zoals opgesteld in een brief van toenmalig premier Balkenende in 2002.

Hierin staat dat tijdens de gesprekken van de formateur met kandidaat-bewindspersonen wordt 'nagegaan of er enig beletsel is in het heden of verleden van de kandidaat om de functie in kwestie te aanvaarden'.

Zo wordt besproken of er zaken zijn 'die eerder bekend zijn geworden, maar die in het licht van de nieuwe verantwoordelijkheid als bewindspersoon een andere lading zouden kunnen krijgen'. Ook kan de formateur tijdens het formatieproces advies inwinnen bij de Raad van State.

De Statenfractie van de PvdA in Gelderland ''accepteert en respecteert'' het besluit van Verdaas om op te stappen. Dat zei fractievoorzitter Muus Groot donderdag. Meer wilde de PvdA niet kwijt over het vertrek van haar partijgenoot.

Samsom

Volgens partijleider Samsom heeft Verdaas zelf de conclusie getrokken op te stappen. Samsom noemt zijn vertrek een "verlies voor het kabinet en een verlies voor de partij."

Bij het aantreden van het kabinet was het dossier van Verdaas bekend bij Samsom. De feiten van zijn declaraties van dat moment waren geen aanleiding voor aftreden, maar er ontstond anderhalve week geleden onduidelijkheid over de ''feitelijke woonplaats en de rechtmatigheid van het woon-werkverkeer'' van Verdaas als gedeputeerde.

Verdaas heeft zich daar nog eens in verdiept en juridisch advies ingewonnen en daarna de conclusie getrokken op te stappen, aldus Samsom.

Hij hoopt vrijdag een vervanger te kunnen presenteren.

Lees ook: 'PvdA heeft zaak-Verdaas ernstig onderschat'

Bonnetjesaffaire

De 'bonnetjesaffaire' speelt al jaren in Gelderland. Ook andere gedeputeerden zijn erbij betrokken. Op verzoek van voormalig Provinciale Statenlid Toine van Bergen als de provincie buigt de Raad van State zich deze maand over de kwestie.

"Mijn functie is een voorbeeldfunctie en mijn integriteit moet boven alle twijfel verheven zijn", vervolgt Verdaas. "Ik wil mijn functioneren als staatssecretaris en ook het kabinet en mijn partij op geen enkele wijze belasten met een eventuele verdere discussie."

Hij heeft met 'pijn in het hart' zijn ontslag aangeboden aan de koningin. 

Lees meer over:
Tip de redactie