Omroepen voortaan gefinancierd op basis van 'kwaliteit'

DEN HAAG - De publieke omroepen zullen niet langer worden gefinancierd op basis van de ledenaantallen, maar op basis van de kwaliteit die ze gaan leveren.

Omroepverenigingen krijgen vanaf 2016 een minimumbedrag. Daarnaast krijgt de raad van bestuur van de Nederlandse Publieke Omroep (NPO) meer invloed op wie wel budget krijgt.

Dat heeft staatssecretaris Sander Dekker (Media) donderdag bekendgemaakt (brief). Hij wil dat omroepen minder gaan kijken naar het belang van hun leden en meer naar dat van alle 17 miljoen kijkers. ''Er komt een verschuiving van het idee dat ieder lid telt, naar dat elke kijker telt", zegt hij.

Tegenover NU.nl voegt Dekker daaraan toe dat de NPO een "sturende rol" krijgt in het beoordelen van de "kwaliteit, creativiteit en originaliteit" van de omroepen.

Amusement

Een en ander houdt volgens de staatssecretaris niet in dat de omroepen enkel nog kaskrakers mogen maken. ''De kwaliteit van programma's is leidend", vindt de staatssecretaris. Tegelijkertijd sluit hij niet uit dat er amusement gemaakt blijft worden. "De publieke omroep moet voor een breed publiek blijven."

De publieke omroepen moeten geen kopie worden van de commerciëlen, voegt Dekker eraan toe. Hoe dat precies gaat uitpakken, wordt de komende tijd nader uitgewerkt.

Verder wordt het budget van de religieuze omroepen, zoals de RKK en de BOS, op nul gezet. Over het behoud van de zendmachtiging wordt de komende maanden nog overleg gevoerd. In het voorjaar moet daar meer duidelijkheid over komen.

Goed idee

De NPO vindt het een goed idee dat de publieke omroepen niet langer hoeven te wedijveren om de meeste leden . ''Omroepen gaan in de toekomst een competitie aan op kwaliteit en creativiteit.

De mate waarin ze budget krijgen hangt niet langer af van het aantal leden. Dat vind ik een verbetering in de plannen van het kabinet'', zei Henk Hagoort, bestuursvoorzitter van de NPO, in een reactie op de kabinetsplannen.

Blij

Hagoort is blij met het uitgangspunt van Dekker dat de publieke omroep programma's moet maken voor alle lagen van de bevolking. Daarbij tekent de voorzitter van de raad van bestuur van de NPO wel aan dat deze ambities op gespannen voet staan met de forse bezuiniging van 300 miljoen euro die het kabinet de omroepen oplegt, 100 miljoen euro meer dan het kabinet-Rutte 1.

Ongeveer 3 miljoen Nederlanders zijn lid van een omroep. Hagoort: ''Ik vind het goed dat de staatssecretaris als uitgangspunt neemt dat de omroepen programma's moeten maken voor 17 miljoen Nederlanders en niet op basis van lidmaatschap.''

NCRV

Het zou zonde zijn als het Nederlandse omroepbestel zijn eigenheid en diversiteit kwijtraakt door de voorstellen van Dekker. Dat zei algemeen directeur Coen Abbenhuis van de NCRV in een reactie.

''De diversheid maakt dit bestel uniek, we moeten niet naar een model waar dat niet het geval is zoals bijvoorbeeld bij de Vlaamse VRT of een productiehuizensysteem’’, aldus Abbenhuis.

TROS

De TROS reageert verdeeld op de plannen. ''We zijn verheugd dat de kijker centraal gezet wordt, maar we betreuren dat onze ledenvereniging buitenspel gezet wordt'', aldus een woordvoerster van de omroep. De TROS heeft bijna een half miljoen leden. Hoe die vereniging in de toekomst vorm zal krijgen, is nog niet duidelijk.

De omroep heeft ook twijfels bij het nut van de grotere rol die de NPO gaat krijgen. ''We vrezen dat dit voor meer bureaucratie gaat zorgen.''

De VARA zegt in een reactie de concrete uitwerking van de plannen af te wachten. BNN komt later donderdagmiddag met een reactie omdat het de plannen eerst goed wil bekijken.

MAX

Voorzitter Jan Slagter van omroep MAX vindt dat het kabinet een rare beweging maakt door omroepen niet langer te financieren op basis van hun ledenaantallen. ''Tijdens het vorige kabinet werd ons nog verteld dat we veel leden moesten werven en nu is dat ineens niet meer nodig'', reageert Slagter op de kabinetsplannen. Zijn omroep MAX wist in korte tijd te groeien naar 310.000 leden.

Slagter: ''Mogelijk zit er een sterke lobby achter van andere ledenomroepen. Zij zijn misschien bang dat omroep MAX of de EO anders te groot wordt.''

EO

De Evangelische Omroep is boos over de enorme bezuiniging van 300 miljoen euro die het kabinet 'Hilversum' oplegt. Omroepdirecteur Arjan Lock laat bovendien weten teleurgesteld te zijn in het gemak waarmee het kabinet het maatschappelijk draagvlak van de omroepverenigingen terzijde schuift.

Ondanks de boosheid en de teleurstelling kan de EO wel leven met de hervorming van het omroepbestel, waarin plaats blijft voor de missie van de EO. ''We kunnen als zelfstandige omroep verder. Onze positie wordt erkend'', zo reageert Lock op de plannen van Dekker.

Lock noemt het jammer dat de kleine religieuze omroepen verdwijnen. ''De publieke omroep biedt juist een mooi podium voor minderheden. De ledenomroepen die overblijven, hebben de plicht na te denken hoe hun stem kan blijven worden gehoord.''

VARA

De VARA blijft haar leden koesteren. ''Onze leden vormen de basis voor onze omroepvereniging. Daar veranderen de plannen van de staatssecretaris niets aan'', liet de VARA in een reactie weten. ''Juist nu hebben we onze leden meer dan hard nodig om zeker te zijn van een sterkte positie voor de VARA in de toekomst.''

De omroep is van mening dat de bezuiniging met een derde van het huidige budget ten koste gaat van de programma's vanaf 2015. De VARA vindt de bezuinigingen niet rijmen met het streven van het kabinet een sterke publieke omroep te behouden.

Oppositie

De oppositie in de Tweede Kamer ziet veel haken en ogen aan de voorstellen. Wel kunnen ze zich vinden in het idee om de publieke omroep niet meer te betalen op basis van ledenaantallen, maar op basis van kwaliteit.

''Dit is een gedachte die wij wel steunen'', zegt Kees Verhoeven van D66. ''Het gaat niet om de belangen van de omroepvereniging, maar om het maken van goede programma's.'' Hij vindt wel dat Dekker voor een dubbeltje op de eerste rang wil zitten. ''Hij maakt geen harde keuzes, hij wil alles houden, maar gaat wel bezuinigen.''

Lees meer over:
Tip de redactie