PvdA wil nog niet vooruitlopen op standpunt JSF

AMSTERDAM - PvdA-Kamerlid Angelien Eijsink wil niet vooruitlopen op een standpunt van haar fractie over het Joint Strike Fighter-project zolang de formatie loopt.

Eerder steunde de PvdA een motie om te stoppen met het JSF-project en om een parlementaire enquete uit te voeren naar de besluitvorming rond het nieuwe gevechtsvliegtuig.

Eijsink reageert hiermee op een rapport van de Algemene Rekenkamer dat woensdag naar de Tweede Kamer is gestuurd.

"Het eerste beeld is dat het stoppen van het project mogelijk geld gaat kosten. Maar ik ga het rapport nog goed bestuderen", aldus Eijsink in een eerste reactie tegen NU.nl.

Volledig uit het JSF-programma stappen levert in eerste instantie weliswaar 265 miljoen euro op, maar kost op langere termijn zeker 405 miljoen. Uit de testfase stappen ligt volgens de Rekenkamer gezien de nadelen ''niet voor de hand''.

Risico's

De Rekenkamer constateert ook dat gewoon doorgaan met het JSF-programma zoals het huidige kabinet wil, ''functionele voordelen'' oplevert, maar tegelijkertijd risico's kent. Die zitten in mogelijk nieuwe vertragingen of het verder stijgen van de kosten van de JSF-toestellen.

Het Rekenkamerrapport is daarmee een steun in de rug geworden voor de voorstanders van de JSF.

De twee opties van uitstappen kennen vooral nadelen, doorgaan heeft voornamelijk voordelen. Wel wordt het volgens de Rekenkamer onmogelijk om voor het budget in de toekomst 85 JSF-toestellen te kopen, het getal waarmee Defensie in rekenmodellen altijd heeft gewerkt.

Bedrijven

Uit onderzoek van bureau SEO in opdracht van minister Maxime Verhagen (Economische Zaken) blijkt woensdag dat Nederlandse bedrijven de komende 60 jaar in totaal tussen de 24 en 38 miljard euro omzet draaien, als Nederland betrokken blijft bij het JSF-project.

Doorgaan met de JSF zou in diezelfde periode leiden tot een verschuiving van circa 75.000 arbeidsjaren, afkomstig vanuit andere banen.

Het netto-effect op de werkgelegenheid is tot en met 2017 maximaal 1350 arbeidsjaren, wat overeenkomt met 270 banen.

Op de lange termijn is het werkgelegenheidseffect nul. Het JSF-programma levert dus vooral hoogwaardiger en productiever werk op, aldus het SEO-rapport.

VVD

Han ten Broeke (VVD) vindt dat het rapport duidelijk maakt dat de kosten exponentieel stijgen als het JSF-project gestopt wordt en als er langer wordt doorgevlogen met de F16.

"Het rapport is kraakhelder en de conclusies verbazen mij niet. De politieke conclusies moeten echter aan de formatietafel worden getrokken", aldus Ten Broeke.

Formatie

Het JSF-rapport is ook onderwerp van gesprek in de kabinetsformatie tussen VVD en PvdA, laat PvdA-leider Diederik Samsom weten.

''Dit is een heftig rapport met relevantie informatie. Daar gaan we goed naar kijken, ook hier binnen'', zei Samsom op het Binnenhof voor hij het Tweede Kamergebouw binnenliep voor de onderhandelingen met de VVD over een nieuw kabinet.

Miljardengat

D66 verbaast zich dat minister van Defensie Hans Hillen nu nog 56 JSF's denkt te kunnen verwerven. Dat is al minder dan de minister eerst voorzag, maar volgens D66 is ook 56 toestellen niet realistisch. 

D66'er Wassila Hachchi: "Er zit een miljardengat tussen het voorstel van Defensie voor 68 toestellen en de 4,5 miljard euro die door het kabinet eerder waren gebudgetteerd."

"Hillen spreekt nu van 56 JSF-toestellen en minder en kortere missies. Het is onduidelijk waar dit aantal op gebaseerd is en wat dat betekent voor de inzetbaarheid van de luchtmacht. Ik maak me zorgen over de belasting die het project op de complete begroting van Defensie zal hebben", aldus Hachchi.

ChristenUnie

ChristenUnie-Kamerlid Joël Voordewind laat weten blij te zijn met het onderzoek dat in opdracht van zijn partij werd uitgevoerd. "Nu uit de JSF stappen is geld over de balk smijten en betekent het verlies van broodnodige banen", aldus Voordwind die spreekt van "een onverantwoord voorstel van de PvdA midden".

Bram van Ojik, de fractieleider van GroenLinks, vindt dat het parlement de "JSF-fuik" is ingelokt: "Om de PvdA binnenboord te houden, werd besluitvorming over de aanschaf steeds uitgesteld. Ik ben benieuwd of de PvdA met het einde van de onderhandelingen in zicht wel kleur durft te bekennen."

Volgens Van Ojik zal doorgaan met de JSF de Nederlander in de portomonnee raken, en de toekomst van Defensie op het spel zetten.

Lees meer over:
JSF
Tip de redactie