Kamer zeer kritisch over HSL-deal Schultz

DEN HAAG - Het is nog maar zeer de vraag of de Tweede Kamer instemt met het akkoord dat minister Schultz (Infrastructuur) met NS sloot om de noodlijdende spoorlijn HSL-Zuid van de ondergang te redden.

Foto:  ANP

Diverse partijen in de Kamer vinden dat de minister te makkelijk de lijn aan de NS heeft gegund, terwijl ook andere marktpartijen als Virgin en Deutsche Bahn interesse hadden om de HSL over te nemen. Ook is het financiële plaatje in de ogen van de Kamer onduidelijk.

HSA, een samenwerkingsverband van NS en KLM, lijdt al jaren verlies op de hogesnelheidslijn tussen Amsterdam en België. Afgelopen zomer leek de lijn op een faillissement af te stevenen, waarna de Kamer Schultz opriep snel met een oplossing te komen.

De minister kwam afgelopen november tot een akkoord met de NS. Met de deal is ruim 300 miljoen euro aan overheidsgeld gemoeid, maar een faillissement zou voor de Staat een strop van 2,4 miljard betekenen.

Onderdeel van de deal is een samenvoeging van het HSL-net met het zogeheten 'hoofdrailnet', oftewel de belangrijkste Nederlandse sporen.

Andere partijen

VVD-Kamerlid Charlie Aptroot: "Ik twijfel of de NS het wel kan. Liever had ik gezien dat de minister zich had opengesteld voor andere partijen. Desnoods had de lijn dan even stilgelegen om het goed te regelen."

Zijn coalitiegenoot Maarten Haverkamp stelt dat het erop lijkt dat de minister 'heeft voorgesorteerd' op een deal met de NS. Hij snapt niet dat de minister zowel de HSL als het hoofdrailnet gunt aan de NS, terwijl zij verantwoordelijk zijn voor de financiële malaise bij HSA.

"Je laat iemand die je keuken heeft verprutst ook niet je hele huis verbouwen", aldus Haverkamp. "Als Schultz niet kan aantonen dat dit de beste deal is voor de belastingbetaler, zal ze haar huiswerk over moeten doen."

Belastingbetaler

Ook PVV-Kamerlid Leon de Jong wil dat de minister keihard aantoont dat dit de beste deal is voor de belastingbetaler. Hij wil woensdagmiddag tijdens een debat met de minister opheldering of de andere gegadigden een serieuze kans hebben gekregen.

Haverkamp: "We weten dat andere partijen zich hebben gemeld, maar deze mensen zijn niet serieus genomen. Ik wil van de minister weten waarom."

D66-Kamerlid Kees Verhoeven vult aan: "Geef alles maar aan de NS was nooit de opdracht die de minister van de Kamer heeft meegekregen."

Efficiënter

Volgens Aptroot zijn bedrijven, anders dan staatsbedrijf NS, altijd in staat een paar procent efficiënter te werken. Hij vraagt zich daarom af of de 100 miljoen die de NS aan de Staat gaat betalen om de lijn te mogen gebruiken wel marktconform is.

Jacques Monasch (PvdA) noemt de deal 'een nieuw debacle in de maak'. "De financiële onderbouwing is niet deugdelijk. De NS zegt 100 miljoen te kunnen verdienen, terwijl alle deskundigen zeggen dat dit maximaal 60 miljoen is."

Verhoeven wil een onderzoek van de Rekenkamer naar de financiële onderbouwing van de deal met NS. "De parel van het Nederlandse spoor dreigt een molensteen om de nek van de Nederlandse belastingbetaler te worden."