DEN HAAG - De Nederlandse deelname aan de NAVO-operatie bij Libië is niet gericht op een machtswisseling in dat land, maar alleen op bescherming van de bevolking.

Overleg missie Libië Fotoserie

Dat stelde minister Uri Rosenthal van Buitenlandse Zaken woensdag in een debat in de Tweede Kamer.

Op allerlei andere fronten probeert Nederland wel te bereiken waarnaar de Europese Unie streeft, namelijk het vertrek van de Libische leider Muammar Kaddafi en zijn regime. ''Maar dat is een ander pad'', benadrukte Rosenthal in reactie op vragen van de PvdA, CDA en VVD.

Meerderheid

Woensdag bleek dat een meerderheid van de Tweede Kamer het kabinet steunt in zijn voornemen om militair bij te dragen aan het controleren van het wapenembargo tegen Libië.

Regeringspartijen VVD, CDA en oppositiepartijen PvdA, D66 , GroenLinks, ChristenUnie en SGP hebben positief gereageerd op het voorstel. De PVV, SP En de Partij voor de Dieren zijn tegen.

Rutte

Volgens premier Mark Rutte zou instemming van de Tweede Kamer voor deelname ''heel goed nieuws’’ zijn. Het is van belang om een ''signaal te geven aan de Libische bevolking dat we ze steunen tegen die vreselijke kolonel Kaddafi’’.

Dat gedoogpartner de PVV het kabinetsbeleid niet steunt, deert hem niet. Het is bekend dat het minderheidskabinet en de PVV het ''volkomen oneens’’ zijn over buitenlands beleid, aldus Rutte.

PvdA

PvdA-Tweede Kamerlid Frans Timmermans vroeg het kabinet eerder in het debat te verklaren dat de missie alleen wordt gevoerd om het geweld tegen de bevolking in Libie te stoppen.

Timmermans vindt dat de brief die het kabinet dinsdag naar de Tweede Kamer stuurde, tot misverstanden kan leiden. Daarin staat namelijk ook dat Nederland vindt dat de Libische alleenheerser Muammar Kaddafi onmiddellijk moet vertrekken.

Als dat het doel is van de militaire operatie, moet er een nieuwe VN-resolutie komen, vindt de grootste oppositiepartij.

VVD

Het oogmerk van de VN-resolutie is echter niet om een machtswisseling tot stand te brengen, zo reageerde VVD-Tweede Kamerlid Atzo Nicolaï.

CDA-Tweede Kamerlid Henk Jan Ormel toonde zich kritisch op dit punt, omdat het kabinet in de brief schrijft dat de Libische leider Muammar Kaddafi onmiddellijk moet vertrekken. ''Is dat geen regimechange'', vroeg Ormel zich af. Hij wil op dit punt een zorgvuldiger formulering.

Politiek oordeel

Rosenthal stelde in zijn reactie dat het kabinet vindt dat Kaddafi zijn legitimiteit heeft verloren en direct weg moet. Maar dat is een moreel politiek oordeel, aldus de bewindsman.

De resolutie van de VN-Veiligheidsraad, die de basis vormt voor de NAVO-actie, gaat volgens Rosenthal alleen over bescherming van de burgerbevolking. Veel fracties hadden hem op dit punt om opheldering gevraagd.

GroenLinks

GroenLinks is positief over de missie, maar wil wel dat er meer wordt gewerkt aan een geïntegreerde oplossing. Tweede Kamerlid Arjan El Fassed van GroenLinks vindt dat er een nieuw besluit van het kabinet moet komen als de bijdrage aan de missie langer dan de beoogde drie maanden gaat duren of als die wordt uitgebreid.

D66

D66 wil juist dat er snel steun komt voor de democratisering in Libië, ook van Nederland. D66-fractieleider Alexander Pechtold wil daarom een opbouw- en ontwikkelingsbrief van het kabinet.

Hij vreest dat de strijd in Libië zal ontaarden in tribaal geweld en daarom moet er snel steun komen voor democratisering.

D66 vindt de beëindiging van de aanvallen van het regime op de bevolking het meest acuut en steunt daarom de missie. Pechtold zette verder vraagtekens bij het oprekken van het mandaat, dat de NAVO kan doen. Hij wilde wel weten hoe en wanneer dat kan gebeuren.

SP

De SP vreest dat het politieke doel van het kabinet met de Nederlandse bijdrage veel verder dan alleen het handhaven van het wapenembargo en de bescherming van de burgerbevolking.

De werkelijke agenda is dat de Libische leider Muammar Kaddafi en zijn regime moeten verdwijnen, meent SP-Tweede Kamerlid Harry van Bommel.

Daarmee verklaart Nederland zich tot de ''luchtmacht van de opstandelingen'', stelde hij woensdag tijdens het debat over de voorgenomen missie, waar de SP negatief over is.

Geweld

Van Bommel plaatst onder meer vraagtekens bij de proportionaliteit van het geweld dat tot nu toe is gebruikt om te komen tot een vliegverbod boven Libië. Hij wees erop dat er al 160 kruisraketten zijn afgevuurd en wilde weten hoeveel burgerdoelen zijn geraakt en hoeveel slachtoffers er zijn gevallen.

F-16's

Het kabinet besloot dinsdag dat Nederland de komende drie maanden zes F-16-gevechtsvliegtuigen en een mijnenjager wil inzetten in Libië. Ook gaat een tankvliegtuig meedoen met de acties.