DEN HAAG - GroenLinks en de ChristenUnie willen hardere toezeggingen van het kabinet over de inzet van de Afghaanse agenten voor uitsluitend civiele taken.

Foto:  ANP

 Bekijk video

GroenLinks-fractievoorzitter Jolande Sap wil dat Nederland en Afghanistan een contract sluiten waarin staat dat de agenten tijdens en na de opleiding op geen enkele manier voor offensieve of militaire taken worden ingezet zolang de Nederlandse trainers er zijn.

Het is de bedoeling dat de Nederlandse missie drie jaar duurt.

Minister van Buitenlandse Zaken Uri Rosenthal (VVD) verzekert de Kamer dat Nederland een 'keiharde toezegging' eist van Afghanistan dat opgeleide agenten niet voor militaire doeleinden worden ingezet.

Sancties

Als de Afghanen zich niet aan de afspraken met Nederland houden, moeten er volgens Sap sancties volgen die oplopen in zwaarte. Zo zouden Nederlanders kunnen besluiten een tijd niet buiten de poort trainen. Als het echt niet blijkt te werken, moet de trainingsmissie stoppen.

De missie mag pas beginnen als het contract met Afghanistan is gesloten, aldus Sap. Ze wil daarover ''keiharde garanties''. De SP en PVV vinden echter dat GroenLinks pas kan instemmen met de missie als het contract er werkelijk ligt.

ChristenUnie

Ook de ChristenUnie wil op enkele onderdelen hardere toezeggingen van het kabinet over de missie in Noord-Afghanistan. In het vervolgoverleg donderdag zei Joël Voordewind van de ChristenUnie net als Sap dat er voor de missie een contract moet liggen met de Afghanen, wat inhoudt dat de nieuwe politiemensen niet worden ingezet voor militaire taken.

Ook wil Voordewind de harde garantie dat de training van de rekruten achttien weken gaat duren. Het is niet voldoende dat het kabinet dit aankaart bij de Afghanen maar het moet ook gerealiseerd worden, aldus de ChristenUnie. Ook wil hij nog weten hoe het kabinet de uitval van Afghaanse politiemensen tegengaat als zij opgeleid zijn.

Civiele deskundigen

GroenLinks wil tevens toch meer civiele deskundigen in de missie inbrengen dan het kabinet voorstelt. Nu gaan er vijf justitiële experts mee om de justitieketen te versterken. Maar GroenLinks wil een ''substantiële toename'' van twintig tot 25 personen, zowel juridische als politieke adviseurs. Sap wilde weten of het kabinet deze inzet deelt.

Voor haar partij is het belangrijk dat de Nederlandse bijdrage een betekenisvol verschil kan maken. Sap heeft daarbij ook een langeretermijnperspectief voor ogen die langer duurt dan de nu voorgestelde drie jaar. Ook een verlenging sluit ze niet uit.

Terughoudend

Sap wil verder de verzekering van het kabinet dat de Nederlandse F-16-gevechtsvliegtuigen in noodgevallen uiterst terughoudend worden ingezet als het risico bestaat dat er burgerslachtoffers vallen.

GroenLinks is cruciaal voor het kabinet om tot een meerderheid in het parlement te komen voor de missie. Dat geldt ook voor D66 en de ChristenUnie.

Onmogelijk

Volgens de PvdA en de PVV, die tegen de missie zijn en blijven, kan Nederland onmogelijk garanderen dat de door Nederland opgeleide Afghaanse politiemensen niet militair worden ingezet. ''Die verzekering heeft u niet. Dit is gerommel'', zei PvdA-Kamerlid Frans Timmermans.

Het kabinet stelt dat de Afghaanse politiemensen die door Nederlanders worden getraind geen militaire taken mogen uitvoeren. Maar volgens Timmermans gebeurt dat in de praktijk wel.

Autonoom

PVV-Kamerlid Hero Brinkman noemde het schandalig om deze toezegging te eisen, omdat Afghanistan een autonoom land is. ''Waar haalt u het lef vandaan? Het klinkt hooghartig'', zei hij. Brinkman wees de fracties die de missie steunen, erop dat er nog veel open einden zijn. ''Zaken die de regering niet kan beloven.''