Het concept-regeerakkoord per thema

AMSTERDAM - Het concept-regeerakkoord is een overeenkomst tussen VVD en CDA. De PVV, die de minderheidsregering moet gedogen, mag tegen de voorgenomen plannen stemmen, maar zal het kabinet niet op die punten laten vallen.

In het concept-akkoord staan enkele opmerkelijke plannen. Zo vervalt het rookverbod in kleine café's, gaat de maximumsnelheid op de snelweg naar 130, komt er geen kilometerheffing en wil het kabinet ruimte voor meer kerncentrales. Hieronder een overzicht van maatregelen uit het concept-regeerakkoord.

Bestuur

VVD en CDA willen minder bestuurders, ambtenaren en politici. Zo is in het regeerakkoord afgesproken om het aantal leden van de Eerste en Tweede kamer te verminderen. De Tweede Kamer zou van 150 leden worden teruggebracht naar 100 leden, en ook de Senaat verliest eenderde van zijn zetels (nu 75, straks vijftig). Ook komen er minder ministeries, minder ambtenaren en minder regels.

Buitenlands beleid

De Europese Unie moet zich volgens het kabinet-in-wording beperken tot zijn kerntaken, en Nederland wil veel minder contributie aan Brussel betalen. Het kabinet merkt op dat de EU 'niet onbeperkt' kan uitbreiden. Verder wil het kabinet investeren in de band met Israël, waarbij het streeft naar een vredesakkoord met de Palestijnen.

Het ontwikkelingsbeleid wordt herzien en gemoderniseerd, en het budget daarvoor gaat met een miljard euro omlaag. Daarbij krijgt het bedrijfsleven een grotere rol. In 2011 koopt het kabinet een tweede testtoestel van de Joint Strike Fighter, die de F16 moet vervangen.

Economie

Het ministerie van Economische Zaken wordt omgedoopt in Economie, Landbouw en Innovatie en gaat zich bezighouden met de stimulering voor de 'huidige en toekomstige topgebieden' van de economie. De vennootschapsbelasting gaat omlaag. Vermindering van de regeldruk moet helpen om het ondernemersklimaat te verbeteren. De huidige situatie op gebied van koopzondagen blijft gehandhaafd.

Energie

Het kabinet laat zich leiden door de CO2-reductiedoelen van de EU. In 2020 moet de uitstoot 20 procent lager zijn, en 14 procent van de energie uit duurzame bron komen. Het kabinet denkt dat onder andere te realiseren door meer kerncentrales te laten bouwen.

Natuur

Bij de uitvoering van natuurprogramma's als Natura2000 worden 'ruimte en toekomstperspectieven voor ondernemers zoveel mogelijk meegewogen'. De rek die Europese natuurbeschermingsregels biedt, wordt daarbij 'optimaal benut'. Nederland gaat extra maatregelen bovenop Europees beleid zoveel mogelijk schrappen.

Dierenwelzijn

Het kabinet stelt een dierenpolitie van vijfhonderd agenten aan die dierenmishandeling moet bestrijden. Ook wil het kabinet lange-afstandstransporten van slachtvee verminderen, dierziekten bestrijden door vaccinatie in plaats van ruiming van vee, en alternatieven voor dierproeven vinden.

Financiën

Het kabinet wil in 2015 zicht hebben op begrotingsevenwicht. Daartoe wordt er fors bezuinigd. Het totaalpakket leidt volgens een doorberekening van het CPB tot een koopkrachtdaling van een half procentpunt.

Zorg en gezondheid

De kwaliteit van de gezondheidszorg kan beter, en tegelijk moeten de kosten worden beheerst. Het kabinet wil een verbod op fusies tussen zorgverzekeraars en -aanbieders, een nieuw prijsbeleid voor geneesmiddelen en de concentratie van bijzondere behandelingen in een beperkt aantal ziekenhuizen.

Ook wordt het basispakket van de zorgverzekering herzien: alleen de eerste ivf-behandeling wordt nog vergoed, en ook meer fysiotherapeutische behandelingen vallen straks onder de financiële verantwoordelijkheid van de patiënt.

Ziekenhuizen mogen particulier geld aantrekken en winst uitkeren. Het kabinet wil een plafond van 75 duizend euro stellen aan gouden handdrukken voor topmensen in de zorg.

Het kabinet wil het rookverbod in de horeca versoepelen. In kleine café's mogen de asbakken straks weer op tafel. In het onderwijs moet meer ruimte komen voor sportlesuren.

Immigratie

Het immigratiebeleid is gericht op het beperken en terugdringen van de komst van 'migranten met weinig perspectief'. Daartoe worden de regels binnen de mogelijkheden van onder andere het Europees Verdrag voor de Rechten van de Mens (EVRM) zoveel mogelijk verscherpt, net als het uitzetbeleid. Illegaal verblijf in Nederland wordt strafbaar.

Immigranten moeten verplicht inburgeren. Doen ze dat niet, of slagen ze niet voor het examen, dan wordt hun tijdelijke verblijfsvergunning - behoudens uitzonderingen - ingetrokken. Het kabinet gaat zich ook in de EU hard maken voor strengere regels. Alle maatregelen samen moeten volgens het akkoord leiden tot "een zeer substantiële daling van de instroom".

Asielzoekers worden zoveel mogelijk in eigen regio opgevangen. Procedures worden beperkt en versneld, en asielzoekers worden ontmoedigd om tegen een afwijzing van hun aanvraag in beroep te gaan. Gezinshereniging wordt beperkt: alleen minsderjarige kinderen en echtelieden of geregistreerde partners komen in aanmerking.

Polygame huwelijken worden niet erkend, en huwelijken met neven en nichten verboden. Ook wordt er naar gestreefd om hardere inkomens- en leeftijdseisen vast te leggen in Europese regelgeving.

Het kabinet wil het makkelijker maken om radicale geestelijken uit Nederland te weren. Inwoners van Turkije moeten als het aan het kabinet ligt onder de inburgeringsplicht vallen. Dat is nu niet het geval, vanwege een associatieakkoord tussen Turkije en de EU.

Immigranten moeten - indien mogelijk - afstand doen van andere nationaliteiten voor ze het Nederlanderschap kunnen verkrijgen. Mensen met een dubbele nationaliteit raken hun Nederlanderschap weer kwijt, als ze binnen vijf jaar worden veroordeeld voor een misdrijf waar twaalf jaar cel of meer op staat.

Wie door zijn kleding of gedrag zijn kansen op de arbeidsmarkt beperkt, kan worden gekort op een eventuele uitkering. Het kabinet wil af van de export van kinderbijslag en andere uitkeringen naar landen van herkomst.

Verkeer en infrastructuur

Er komt geen kilometerheffing. In plaats daarvan worden de variabele kosten van autorijden verhoogd via accijnzen op brandstoffen. De vaste lasten worden evenredig verlaagd. Het kabinet investeert 500 miljoen euro in infrastructuur, zowel in wegen als in spoor.

De maximumsnelheid op de autosnelwegen gaat omhoog naar 130 kilometer per uur. Stations en voorzieningen rond het spoor worden verbeterd, net als de veiligheid. Schiphol krijgt de ruimte om verder te groeien.

Nu de uitdieping van de Westerschelde is afgerond, gaat het kabinet op zoek naar alternatieven voor de omstreden ontpoldering van de Hedwigepolder in Zeeland.

Onderwijs

Jonge kinderen met een grote taalachterstand moeten onder dwang voorschoolse educatie volgen. Ouders worden daar (ook financieel) verantwoordelijk voor. Er komen meer en betere leerkrachten.

Het hoger en wetenschappelijk onderwijs moet beter, en om die kwaliteitsimpuls te financieren wordt voor de masterfase van de studie een sociaal leenstelsel ingevoerd. Studenten krijgen dan dus geen beurs meer. In de bachelorfase blijven basis- en aanvullende beurs wel bestaan.

Wie te lang over zijn studie doet, moet hoger collegegeld betalen. Universiteiten moeten meer samenwerken met het bedrijfsleven.

De vrijheid van onderwijs wordt gewaarborgd. Wel worden islamitische scholen volgens het akkoord in de praktijk sneller gesloten, omdat het kabinet het makkelijker wil maken om zwakke scholen dicht te timmeren. Uit onderzoek zou volgens het akkoord blijken dat het islamitisch onderwijs 'zwakke kanten kent'.

Cultuur

Op kunst- en cultuur wordt flink bezuinigd. De culturele sector krijgt minder subsidie en moet meer op zoek naar particuliere middelen.

Media

Er wordt bezuinigd op de publieke omroep 'zonder de kwaliteit aan te tasten'. Mogelijk verdwijnt een van de publieke netten. Omroepverenigingen moeten worden gebundeld of nauwer samenwerken en bureaucratie bij de omroep moet worden teruggedrongen.

Ouderen

Voor ouderenzorg trekt het kabinet een miljard extra uit. Daarnaast worden zorgzwaartepakketten kostendekkend gemaakt. Zorginstellingen kunnen volgens het akkoord met dat geld 12 duizend extra medewerkers aantrekken.

Veiligheid

Het kabinet wil de mogelijkheden voor preventief fouilleren uitbreiden, meer cameratoezicht instellen en de straffen voor geweld tegen hulpverleners vergroten. Jeugdoverlast en -criminaliteit wordt harder aangepakt. In het volwassenenstrafrecht worden voorstellen ontwikkeld voor de invoering van minimumstraffen voor recidivisten.

Het kraakverbod wordt actief gehandhaafd. Coffeeshops worden besloten clubs die alleen op vertoon van een pasje voor meerderjarige inwoners van Nederland toegankelijk zijn. Er komen drieduizend agenten bij, naast de vijfhonderd 'animal cops'. Die extra agenten worden niet meer gebonden aan een 'bonnenquotum'. Het kabinet gaat onderzoeken of het gevangeniswezen kan worden geprivatiseerd.

Werk en sociale zekerheid

het kabinet streeft naar een sociaal akkoord met werkgevers en werknemers. Lonen in de collectieve sector worden bevroren, met uitzondering van die in de zorg. Topinkomens in de collectieve sector krijgen een maximale ontslagvergoeding van 75 duizend euro. Het kabinet wil het ambtenarenrecht gelijktrekken met het arbeidsrecht in de private sector.

De AOW-leeftijd wordt verhoogd naar 66 jaar. Op den duur wordt de leeftijd gekoppeld aan de levensverwachting. Het blijft aantrekkelijk om na de pensioenleeftijd door te werken.

De vrijstelling van de sollicitatieplicht voor alleenstaande ouders met kleine kinderen wordt beperkt. Fraude met uitkeringen wordt harder aangepakt, bureaucratie in de sociale zekerheid wordt beperkt en regelingen als de WSW en de Wajong worden hervormd en samengevoegd. Voor volledig en duurzaam arbeidsongeschikte jongeren blijft de Wajong bestaan.

Wonen

Woningcorporaties hoeven geen 'Vogelaarheffing' te betalen, en een woonautoriteit gaat toezien op hun functioneren. De toewijzing van sociale huurwoningen worden stapsgewijs beperkt tot lagere inkomensgroepen.

De huurstijging voor die woningen wordt inkomensafhankelijk. Voor bewoners met een huishoudinkomen tot 43.000 euro bedraagt de stijging niet meer dan de inflatie, voor huurders die meer verdienen kan daar maximaal 5 procent bovenop komen. Er komt meer ruimte voor kleine woningbouwlocaties, ook in het Groene Hart.

Lees tweets over het akkoord op NUlive

Lees meer over:
Tip de redactie