DEN HAAG - VVD-leider Mark Rutte maakt zich geen zorgen over de speech die PVV-leider Geert Wilders zaterdag gaat houden bij Ground Zero in New York.

Wilders zal daar protesteren tegen de bouw van een islamitisch centrum op enkele straten van Ground Zero, waar op 11 september 2001 bijna 3000 mensen omkwamen toen twee vliegtuigen bij een terroristische aanslag in het WTC vlogen.

Rutte zei donderdag dat hij op het moment van de speech bij vrienden in Rotterdam is en zeker geen televisie zal kijken.

''We moeten er een beetje ontspannen mee omgaan'', zei hij. Rutte wil niet elke keer dat Wilders in het openbaar mogelijk anti-islamitische uitspraken doet ''thuis aan de tv gekluisterd'' zitten. ''Dat ga ik niet doen.''

Angst

Toch wordt naar de speech van Wilders binnen de VVD en het CDA al enige weken met de nodige angst uitgekeken.

Binnen het CDA werd eerder gevreesd dat de speech zou samenvallen met het partijcongres en dan de stemming zou kunnen doen omslaan naar een afwijzing van samenwerking met de PVV.

Volgens Rutte is de timing van informateur Herman Tjeenk Willink, die zijn werk maandag wil afronden, ''niet in beton gegoten''.

Problemen

''Ik zou me kunnen voorstellen dat het sneller gaat'', aldus Rutte. Hij heeft niet de indruk dat Tjeenk Willink het proces over het weekend heen wil tillen, om zo te voorkomen dat de speech van Wilders in New York voor problemen zorgt.

Tjeenk Willink sprak donderdag weer met Rutte en Wilders en later op de avond nog met CDA-fractievoorzitter Maxime Verhagen.

De informateur wil daarin ''nader ingaan op de voorwaarden die vervuld moeten zijn om de vorming van een stabiel kabinet van VVD en CDA dat met gedoogsteun van de PVV kan rekenen op vruchtbare samenwerking met de Staten-Generaal met succes te kunnen afronden''.

Ferme wil

Volgens Rutte is alles gericht op een ''snelle doorstart'' van gesprekken over rechtse samenwerking. Volgens hem is met ''een ferme wil, een goed programma en mensen die elkaar vertrouwen'' wel aan eventuele voorwaarden van de informateur voldaan.

Rutte zei dat hij met Wilders en CDA-fractievoorzitter Maxime Verhagen eind juni al heeft geconstateerd dat VVD en CDA het fundamenteel oneens zijn met de PVV over de islam. Volgens hem en Verhagen is het een religie, volgens Wilders een politieke ideologie.

Dat verschil hebben ze geaccepteerd, net zo goed als dat vrijheid van meningsuiting betekent dat Wilders mag zeggen wat hij vindt. Als het nodig is zal Rutte ''hard afstand van nemen'' van uitspraken van Wilders.

Stijging

Zijn partij steeg in de peilingen donderdag verder. In de politieke barometer van bureau Synovate is de PVV nu de grootste partij, in de peiling van Maurice de Hond was de PVV al langer de grootste.

Volgens de barometer van donderdag zou de PVV op 32 zetels komen als er nu verkiezingen zouden zijn.

Dat is een winst van vier zetels ten opzichte van de vorige peiling en acht zetels meer dan de PVV in de Tweede Kamer heeft. De VVD komt op 31 zetels (zelfde als nu in de Kamer), de PvdA op 27 (drie verlies) en het CDA op vijftien (zes verlies).

Lees alles over de kabinetsformatie op NU.nl/politiek