AMSTERDAM – De Nederlandse Spoorwegen en ProRail moeten opheldering over de in 2000 gedoneerde 1,3 miljard euro of het geld teruggeven aan de staat. Dat stelt de VVD in reactie op de onthullingen rond de onduidelijkheden rond de besteding van de gelden.

Foto:  ANP

Maandag onthulden NU.nl en Dagblad Trouw dat beloftes rond de besteding niet zijn nagekomen en dat de verdeling van het geld onduidelijk is. Voor de Tweede Kamer is de maat vol en moet er meer duidelijkheid komen.

"Als de NS niet vertellen waar de 1,3 miljard aan is besteed, dan mogen ze het geld teruggeven. Dan steken we dat geld wel in wegenaanleg", stelt VVD-kamerlid Charlie Aptroot dan ook gepikeerd tegenover NU.nl.

Dat vooral de NS in juridische procedures zich beroepen op concurrentiegevoeligheid is hij spuugzat. "Het gaat om belastinggeld, uitgegeven door een 100 procent staatsbedrijf dat ook nog eens monopolist is. En dan cijfers achterhouden? Het is te gek voor woorden."

HiSpeed Alliance

"Het doet denken aan de kwestie met HiSpeed Alliance, het bedrijf dat de HSL laat rijden", stelt GroenLinks-parlementariër Ineke van Gent. "Toen de HSL vertraging opliep wilde minister Eurlings van verkeer Hi-Speed steunen. De Kamer eist dan wel inzicht in de besteding van het geld.

Maar dat kon volgens Eurlings niet wegens concurrentiegevoeligheid. We mogen wel geld geven maar niet weten wat er mee gebeurt. Dat kan niet. We willen het spoor graag steunen, maar de liefde moet wel van twee kanten komen."

Zowel VVD en GroenLinks steunen de wens van de SP om een grondig onderzoek naar de besteding van 1,338 miljard euro.

Meer onduidelijkheid

Het was de bedoeling dat de Tweede Kamer dinsdag zou vergaderen over de gedoneerde 1,3 miljard euro aan de spoorwegen, het verbannen van de strippenkaart uit het openbaar vervoer Amsterdam en de meerkosten van de OV-chipkaart. Dat debat is echter uitgesteld, omdat Minister Camiel Eurlings (CDA) al maanden geen antwoord op vragen van de kamer heeft gegeven.

Daarom stuurde de kamer maandag een brandbrief in harde bewoording aan de minister met de oproep om snel te antwoorden.

“Het feit dat u bijna twee maanden de tijd neemt om commissievragen te beantwoorden en de antwoorden zelfs een dag voorafgaand aan het AO (Algemeen Overleg) in kwestie niet toegezonden zijn, strookt niet met de gewoonten die passen bij de goede omgang tussen regering en Kamer, namelijk het beantwoorden van vragen binnen een periode van drie en uiterlijk zes weken en ten minste twee weken voorafgaand aan een algemeen overleg.”

Meerkosten

Naast de vragen over de pot van 1,3 miljard euro willen de politici duidelijkheid over het rapport van de Commissie Kist. Deze moest voor mei 2008 inzichtelijk maken hoeveel extra geld het OV-chipkaartproject gaat kosten. Er kwamen tussen rapportages, maar nooit werd een uiteindelijke prijskaartje helder.

In november 2008 schat hij de meerkosten op zo'n 350 miljoen euro op basis van de opgaven van de vervoersbedrijven. De Nederlandse Spoorwegen – grootste investeerder in het project – weigeren aan dit door de politiek gevraagde onderzoek mee te werken.

Ook geeft Anne Willem Kist in een kamerdebat aan dat de meerprijs geen rekening houdt met de kosten voor de beveiligingsproblemen, omdat dit een 'moving target' is. Ook een beloofde brief van Eurlings over dit onderzoek heeft de kamer nog niet ontvangen.

Dinsdag beslist het parlement wanneer weer over de problematiek wordt vergaderd.