DEN HAAG - Het CDA wil vooral het mes zetten in de sociale zekerheid, de zorg en de eigen overheidsorganisatie. Daarnaast willen de christendemocraten investeren in onderwijs en lastenverlichting om bijvoorbeeld werken en ondernemen meer lonend te maken.

Foto:  NU.nl/Alphons Nieuwenhuis

Dat blijkt uit het maandag gepresenteerde conceptverkiezingsprogramma Slagvaardig en Samen van de partij.

Volgens CDA-kandidaat-lijsttrekker Jan Peter Balkenende is ''meer ambitie nodig en minder overheid''. De komende kabinetsperiode wil zijn partij tot boven de 20 miljard euro beparen.

In 2015 moet het overheidstekort (bijna) weg zijn en binnen twee kabinetsperioden moet het tekort zijn omgebogen in een structureel overschot.

Hervormd

Balkenende benadrukte dat het niet ''om botweg bezuinigingen gaat'', maar dat er ook hervormd moet worden om in te kunnen spelen op de eisen van de toekomst.

Dat betekent onder meer een kleinere overheid, meer verantwoordelijkheid bij burgers neerleggen en investeren in kennis om meer mensen aan het werk te krijgen en te houden.

Het CDA wil onder meer bezuinigen op de organisatie van de overheid door departementen samen te voegen en het aantal te verminderen. Zo noemde Balkenende VROM en Verkeer en Waterstaat als voorbeeld, evenals Justitie en Binnenlandse Zaken.

Loonkosten

Ook wil de partij flink op de loonkosten van ambtenaren besparen via loonmatiging. Het CDA wil de salarissen in de publieke sector koppelen aan de inflatie. Het zou goed zijn voor ieders welvaart en het herstel van de economie volgens Balkenende als in de marktsector hetzelfde gebeurd.

Verder willen de christendemocraten de WW bekorten tot een jaar. Maar daarbij krijgen de werkgevers wel een periode van loondoorbetalingsverplichting voor personeel dat ze willen ontslaan. In 2015 wil de partij beginnen met verhoging van de AOW-leeftijd.

Ook kunnen regelingen aan de onderkant van de arbeidsmarkt voor mensen met een beperking, zoals sociale werkplaatsen en de Wajong, worden samengevoegd.

Zorg

Een andere grote bezuinigingspost is volgens Balkenende de zorg. De bedoeling is de eigen verantwoordelijkheid te vergroten, bijvoorbeeld via het eigen risico, maar het mag niet ten koste gaan van de kwaliteit en de bereikbaarheid van de zorg.

De christendemocraten vinden lastenverhogingen niet wenselijk. Wel willen ze de lastendruk verschuiven: van minder belastingen op arbeid en winst naar meer heffingen op consumptie en milieuvervuilende activiteiten.

Kilometerbeprijzing

Balkenende maakte duidelijk dat niet valt te ontkomen aan een vorm van kilometerbeprijzing. Automobilisten gaan als het aan het CDA ligt, betalen voor het gebruik van de auto en niet voor het bezit ervan.

Draagvlak is volgens Balkenende nog steeds heel belangrijk. ''Er is kritiek op het systeem van nu, dat kan registreren waar iemand is. Daar gaan we niet aan voorbij.''

De CDA-lijsttrekker stelde dat zijn partij ook afziet van ingrepen in de hypotheekrenteaftrek, juist omdat er geluisterd wordt naar de zorgen. Discussie over de hypotheekrenteaftrek zorgt volgens hem nu te veel voor onzekerheid bij mensen en onrust op de bouw- en woningmarkt.

Op het CDA-congres van 23 en 24 april wordt het verkiezingsprogramma vastgesteld.