RIJSWIJK - Natuurlijk, de missie in Uruzgan stond gepland tot 1 augustus 2010. Toch maakte de val van het kabinet afgelopen weekend het einde van de missie pas definitief. De militairen in Afghanistan hebben er gemengde gevoelens over.

Foto:  Mindef

Een deel is teleurgesteld omdat ze het werk in Uruzgan niet kunnen afmaken, maar een deel is ook blij.

''De helikoptermonteurs bijvoorbeeld zijn al zo vaak naar Uruzgan uitgezonden, zij zijn blij dat de druk er straks af is'', zegt Wim van den Burg, voorzitter van de militaire vakbond AFMP.

Frustratie

De val van het kabinet kwam niet onverwacht voor de militairen. ''In Afghanistan worden de verwikkelingen in Nederland goed gevolgd, dus ook de militairen zagen de val aankomen'', aldus Van den Burg.

''Er is berusting, maar ook frustratie'', vatte Jan Kleian, voorzitter van de militaire vakbond ACOM, de gevoelens van de militairen in Uruzgan samen.

Verlenging

Kleian meent dat Wouter Bos de kat op het spek bond door vorige week verlenging van de missie uit te sluiten, maar hij rekent de gang van zaken rond het dossier Uruzgan de hele politiek aan.

Op een excuus aan de militairen, zoals Bos zaterdag opperde in het tv-programma Nova, zit Kleian niet te wachten: ''Dat hadden ze zich maar moeten bedenken voor ze aan deze discussie begonnen.'' Van den Burg meent dat excuses alleen zin hebben als ze van het hele gevallen kabinet komen.

Missie

Tot de val werd er rekening mee gehouden dat Nederland op een of andere manier betrokken zou blijven bij de missie in Uruzgan. Dat is nu van de baan. De Tweede Kamer zal het onderwerp waarschijnlijk controversieel verklaren, omdat een meerderheid tegen een nieuwe uitzending is. Dat betekent dat er geen andere dan staande besluiten kunnen worden genomen en daarmee eindigt de missie per 1 augustus 2010.

De NAVO blijft ondertussen bij het verzoek aan Nederland om met een kleinere troepenmacht een jaar langer te blijven. Ook de gouverneur van Uruzgan zou dat waarschijnlijk graag zien. Asadullah Hamdam noemde de terugtrekking van Nederland uit zijn provincie tegenover de BBC een tegenslag. De Nederlanders zijn volgens hem een grote steun voor het Afghaanse veiligheidsapparaat: ''In veel districten werken zij samen met het Afghaanse Nationale Leger en helpen zij in ontwikkelingsprojecten.''

Stembus

De 1600 Nederlandse militairen in Tarin Kowt, Kandahar en Deh Rawod berusten in hun lot, zegt zowel Van den Burg als Kleian. De politiek is voor hen een realiteit waarmee ze rekening moeten houden. Een massale gang naar de stembus verwacht Kleian niet. ''Veel militairen zitten in een leeftijdsgroep waarin niet veel wordt gestemd. Dat zal niet veel anders zijn nu.''

De militairen in Afghanistan kunnen voor de gemeenteraadsverkiezingen stemmen per volmacht. In december nam de Tweede Kamer een motie van D66-leider Pechtold aan waarin werd gesteld dat Nederlandse militairen in Afghanistan en op andere buitenlandse missies op hun basis moeten kunnen stemmen. Aan de motie is nog geen uitvoering gegeven.