DEN HAAG - Ondanks forse kritiek van een deel van de oppositie houdt premier Jan Peter Balkenende overeind dat het besluit om in 2003 de Amerikaanse inval in Irak politiek te steunen, zuiver en integer is genomen.

Foto:  ANP

De informatievoorziening in de aanloop naar het besluit had weliswaar beter gekund, maar Balkenende gaat niet mee in de kritiek dat de Tweede Kamer onjuist en onvolledig zou zijn geïnformeerd.

Dat bleek dinsdag tijdens een debat over het Irakrapport van de commissie-Davids die de gang van zaken rond de politieke steun in 2003 onderzocht. Het bewust onjuist of onvolledig informeren van het parlement geldt als een politieke doodzonde.

SP, PVV, GroenLinks en D66 tilden zeer zwaar aan de in hun ogen gebrekkige informatie aan het parlement. Het debat is nog gaande. PVV en GroenLinks dreigen met een motie van wantrouwen.

Gesteund

Balkenende wees erop dat destijds het kabinetsbesluit werd gesteund door een meerderheid van de Kamer. Hij erkende dat lang niet alles goed is gegaan, dat er onvolkomenheden waren en een aantal zaken ''eerder en beter'' had gekund. ''Maar de werkelijkheid van toen kun je niet over doen.''

Na maandenlang onderzoek kwam de vroegere president van de Hoge Raad Willibrord Davids met zijn commissie in januari tot harde conclusies.

Zo constateerde Davids onder meer dat het kabinet het parlement niet volledig heeft geïnformeerd over Amerikaanse verzoeken en over de mening van eigen veiligheidsdiensten, dat premier Balkenende aanvankelijk binnen het kabinet geen leiding gaf aan het Irak-debat en dat er geen adequaat volkenrechtelijk mandaat was.

Ondeugdelijke gronden

Met name op dat laatste punt botste Balkenende dinsdag flink met SP, GroenLinks, D66 en de PvdD die hem verweten dat hij op ondeugdelijke gronden steun heeft verleend aan een oorlog. De oppositiepartijen VVD, SGP en PVV vinden wel dat de politieke steun terecht was.

Ook de PvdA, nu een regeringspartij maar destijds in de oppositie, wilde een volkenrechtelijk mandaat. Onder druk van die partij erkende het huidige kabinet vorige maand al dat terugkijkend een ''adequater'' mandaat beter was geweest.

Coalitiepartijen

De coalitiepartijen CDA, PvdA en ChristenUnie zijn tevreden dat het kabinet uit het rapport van Davids lessen trekt voor de toekomst. Volgens CDA-fractievoorzitter Pieter van Geel is er geen sprake geweest van bewuste misleiding door het kabinet.

PvdA-fractievoorzitter Mariëtte Hamer zei erop te vertrouwen dat de fouten die zijn gemaakt nooit weer zullen gebeuren.

CDA en PvdA waren meer dan zeven jaar diep verdeeld over de oorlog in Irak. Nu de PvdA de kabinetsreactie accepteert, is er geen meerderheid meer in het parlement voor een parlementaire enquête.

Eerder onderzoek

Balkenende concludeerde wel dat het ''misschien beter'' was geweest als er eerder een onderzoek was gedaan. Dat had volgens hem veel speculaties en onrust voorkomen.

Balkenende hield zelf een onderzoek lange tijd tegen, maar na steeds weer nieuwe onthullingen en onder druk van de Tweede Kamer vroeg hij Davids vorig jaar aan de slag te gaan.