Kabinet erkent veel kritiek commisie-Davids

DEN HAAG – Het kabinet erkent dat de informatievoorziening omtrent het Irak-besluit beter had gekund.

Dat blijkt uit de kabinetsbrief die dinsdagmiddag naar de Tweede Kamer is gestuurd.

Een belangrijk kritiekpunt van Davids was de gebrekkige informatievoorziening aan de Tweede Kamer over het Amerikaanse verzoek tot militaire steun.

In de brief valt te lezen dat het "van wijsheid had getuigd indien via vertrouwelijke informatieverstrekking (…) het verzoek ter inzage was gegeven".

Inlichtingendiensten

Ook de kritiek van de commissie-Davids dat nuances in de rapportages van inlichtingendiensten niet werden doorgegeven aan het parlement wordt in de reactie onderschreven.

Er valt te lezen dat "het beter was geweest wanneer de communicatie met de Kamer meer inzicht had geboden in enerzijds de beschikbare informatie van de inlichtingen- en veiligheidsdiensten (…) en anderzijds de vertaling daarvan".

Transparanter

Ook wil het kabinet transparanter opereren en zal informatie van buitenlandse inlichtingendiensten niet naar ministeries worden verstuurd zonder tussenkomst van de nationale inlichtingdiensten AIVD en MIVD.

Ook herbevestigt het kabinet de regel dat 'ambtelijke notities met afwijkende meningen de politieke leiding dienen te bereiken'.

Leiderschap

In de brief wordt door het kabinet niet ingegaan op het punt dat premier Balkenende niet genoeg leiderschap zou hebben getoond rondom de besluitvorming.

Wel erkent het kabinet dat het beter was geweest indien een brief van 4 september 2002 in de ministerraad was behandeld.

Die brief werd volgens Davids opgesteld door het ministerie van Buitenlandse Zaken. Hierin schrijft toenmalig minister De Hoop Scheffer: "Het lijdt weinig twijfel dat Irak beschikt over massavernietigingswapens. De vraag is vooral welke en hoeveel."

Verschillen

In de tien pagina's tellende kabinetsreactie stellen de coalitiepartners vast dat er ook zeven jaar na dato 'diepgevoelde verschillen' bestaan over de inval. "Deze verschillen bestaan thans nog. Het is de vraag of die diepgevoelde verschillen overbrugd kunnen worden."

Wel geeft het kabinet aan acht 'lessen geleerd' te hebben voor de toekomst. Hierbij wordt onder meer een volkenrechtelijk adviseur op het ministerie van Buitenlandse Zaken aangekondigd.

Het kabinet zal de conclusies uit het Irakrapport van de commissie-Davids niet betwisten. ''We gaan niet aan Davids morrelen'', zei vicepremier en PvdA-leider Wouter Bos dinsdag bij RTLZ. ''Het was niet vruchtbaar om het gevecht met Davids aan te gaan. Dat moet je niet doen.''

Opluchting

Onder de coalitiepartijen in de Tweede Kamer heerst vooral opluchting over de reacie van het kabinet. De PvdA vindt dat het kabinet de gemaakte fouten in de besluitvorming over Irak ''ruiterlijk erkent'' en is blij met de brief.

PvdA-fractievoorzitter Mariëtte Hamer noemt het belangrijk dat  het kabinet lessen trekt voor de toekomst. ''Dat geeft vertrouwen dat het nooit weer zo gaat als het is gegaan.''

Lastig proces

''Het was een lastig proces'', zei Minister van Defensie Eimert van Middelkoop (ChristenUnie) dinsdag. Voor hem is de brief  een bewijs voor het vermogen bij het kabinet dat ''we confrontaties uit het verleden en vraagstukken van oorlog en vrede hebben kunnen verteren''.

Ook CDA-fractievoorzitter Pieter van Geel denkt dat het kabinet en de Kamer met de brief dichter bij elkaar zijn gekomen. ''Of de informatieverstrekking aan de Kamer volledig of onjuist was, dat is niet aan de orde. Het gaat er meer om dat meer informatie op sommige punten wel had gekund'', aldus Van Geel.

D66

Bij de oppositiepartijen klinkt nog wel kritiek. Het kabinet erkent volgens D66-leider Alexander Pechtold dat het de Tweede Kamer onvolledig heeft geïnformeerd over de Nederlandse steun aan de oorlog in Irak.

''Er blijft nog maar één vraag over: welke conclusie trekt de PvdA?'', aldus Pechtold dinsdag.

SP-leider Agnes Kant liet weten  teleurgesteld over de kabinetsreactie, waarin ze niet ziet dat het kabinet verantwoording aflegt. Ze ziet in de brief ook niet dat het kabinet erkent dat het niet goed heeft gehandeld.

VVD

De VVD geeft aan nog veel vragen te hebben over de kabinetsreactie. De liberalen vinden de conclusies van het kabinet over de manier waarop is omgesprongen met informatie van de inlichtingen- en veiligheidsdiensten AIVD en MIVD ''stevig''. 

GroenLinks is niet tevreden met de kabinetsreactie. Volgens fractievoorzitter Femke Halsema verbindt het kabinet geen politieke conclusies aan ''gemaakte fouten'' en dat vindt ze onacceptabel.

Debat

De Tweede Kamer debatteert volgende week dinsdag met het kabinet over de kwestie.

Het is nog onduidelijk of er voor die tijd nog een rondetafelgesprek of hoorzitting wordt gehouden met oud-ministers en deskundigen op het gebied van het volkenrecht.

De SP wil in elk geval graag een gesprek met Jaap de Hoop Scheffer, die ten tijde van de Amerikaanse inval in Irak minister van Buitenlandse Zaken was. De PvdA heeft eerder aangegeven te willen praten met toenmalig minister van Defensie Henk Kamp.

Donderdag beslist de Kamer in een procedurevergadering over een eventueel rondetafelgesprek.

Commissie Davids

Deel deze foto via:

Terug naar slideshow

Tip de redactie