DEN HAAG - Tweede Kamervoorzitter Gerdi Verbeet heeft flinke kritiek geuit op premier Jan Peter Balkenende. Ze vindt dat die niet vreemd moet opkijken als hij naar de Kamer wordt geroepen.

Foto:  ANP

"Een minister-president die zich vaker publiekelijk uitspreekt, moet niet verbaasd zijn dat hij dan ook vaker politiek ter verantwoording wordt geroepen", zegt Verbeet in een speech bij de presentatie van het Jaarboek Parlementaire Geschiedenis 2009.

Volgens haar is de discussie over de vele uren die Balkenende en andere ministers in de Kamer doorbrengen een onderstreping van de redenering dat de politiek leider idealiter deel uitmaakt van het parlement en niet van het kabinet. Bij de regeringspartijen CDA, PvdA en ChristenUnie is dat niet het geval.

Grenzen

Volgens Verbeet overschrijden Balkenende en zijn twee vicepremiers Wouter Bos en André Rouvoet regelmatig de grenzen van hun eigen portefeuille als zij zich laten horen als politiek leider.

Zo sprak Balkenende zich op een CDA-congres onlangs uit over het AOW-akkoord, maar uitte hij ook kritiek op het politiek klimaat en op de gang van zaken in de Tweede Kamer. ''Dan is het niet vreemd dat de Kamer daar meer van wil weten'', zegt Verbeet.

AOW-debat

Balkenende weigerde twee weken geleden om naar de Kamer te komen voor een debat over het kabinetsakkoord over verhoging van de AOW-leeftijd. Hij en minister Wouter Bos van Financiën wilden het debat laten voeren door minister Piet Hein Donner en staatssecretaris Jetta Klijnsma (Sociale Zaken).

Na felle kritiek van de oppositie kwam Balkenende alsnog. Wel liet hij vrijdag weten met Verbeet in gesprek te willen gaan over de kwestie. De minister-president vindt dat hij te vaak naar de Kamer moet komen voor vraagstukken "die vroeger eerder door vakministers werden gevoerd".

Kamer

In haar speech betoogde Verbeet dinsdag dat het kabinet zijn beleid moet presenteren in de Tweede Kamer en niet tijdens de persconferentie op het departement van premier Jan Peter Balkenende. Ook vindt ze dat Balkenende niet vreemd moet opkijken als de Kamer met hem in debat wil over uitlatingen op bijvoorbeeld een CDA-congres.

Crisis

Verbeet heeft ook kritiek op de manier waarop het kabinet en de regeringspartijen dit voorjaar het regeerakkoord aanpasten om de economische crisis te lijf te gaan. Volgens Verbeet had de gehele Kamer daarbij betrokken moeten worden en niet alleen de regeringsfracties.

''De procedure die nu gevolgd is, valt aan de burgers niet uit te leggen. Het is slecht voor het aanzien van de politiek'', aldus Verbeet, die er aan toevoegt dat zij van Balkenende geëist had dat hij het akkoord direct in de Kamer bekendmaakte. ''Want de regering presenteert haar beleid in de Kamer en niet op de trap van Algemene Zaken.''

Rechterlijke macht

Verbeet richt haar pijlen ook op collega-Kamerleden. Die moeten ''niet over de schreef gaan'' in de kritiek op de rechterlijke macht. ''Maar rechters moeten zich evenzeer matigen in hun kritiek op de Kamer. Een gedragscode voor politici die de president van de Hoge Raad onlangs voorstelde - dat gaat me toch echt te ver.''