'Geen vervroegde verkiezingen Turkije na ja-stem referendum'

Turkije houdt geen vervroegde presidentsverkiezingen na de overwinning van president Recep Tayyip Erdogan tijdens het referendum zondag. Het merendeel van de grondwetswijzigingen die zijn aangenomen, wordt pas in 2019 van kracht.

Volgens vicepremier Mehmet Simsek zijn vervroegde verkiezingen uitgesloten en gaan de Turken pas in 2019 naar de stembus.

Na de overwinning van zondag zinspeelde Turkse media op vervroegde verkiezingen, zodat een aantal grondwetswijzigingen die de president meer macht geven, eerder van kracht zullen worden. Zondag stemde een nipte meerderheid van 51 procent 'ja'. "Het is duidelijk dat we nog werk te doen hebben", stelde de vicepremier.

Hoewel de officiële uitslag nog niet is vastgesteld, claimde Erdogan zondagavond de overwinning. Hij sprak van een historisch moment. "Voor het eerst veranderen we geschiedenis van ons land door middel van de burgerpolitiek," zei Erdogan, waarmee hij zinspeelde op de mislukte militaire coup in juli vorig jaar. Toen probeerde het leger de macht te grijpen in Turkije.

Ongeldig

Tegenstanders van Erdogan betwisten de uitslag van het referendum. De grootste oppositiepartij de Republikeinse Volkspartij heeft aan het kiescollege van het land gevraagd de uitslag van het referendum ongeldig te verklaren.

Eerder vroeg de partij al om een hertelling van 60 procent van de stemmen. Zondag werd op het laatste moment gestemd met stembiljetten die geen officieel stempel hadden. Volgens de kiesraad is dat niet ongebruikelijk en zijn de stemmen gewoon geldig.

Partijleider Kemal Kilicdaroglu zegt dat hij veel klachten krijgt van kiezers die geen privacy kregen tijdens het stemmen, waardoor hun stem zou kunnen zijn beïnvloed. Volgens hem zullen spanningen tussen voor- en tegenstanders van Erdogan alleen afnemen als de uitslag van het referendum nietig wordt verklaard.

Kilicdaroglu zegt de uitslag te willen aanvechten bij de Turkse Hoge Raad en het Europese Hof voor de Rechten van de Mens.

Demonstranten

Naast duizenden aanhangers van Erdogan die de uitslag van het referendum vierden, gingen ook enkele tegenstanders zondagavond de straat op. In Istanbul blokkeerden demonstranten korte tijd het verkeer en in Ankara kwam het tot ongeregeldheden tussen aanhangers van de AK-partij en de oppositie.

Na de verkiezingen van 2019 heeft de president de macht om zelf ministers en een vicepresident aan te stellen. De rol van de premier komt dan te vervallen. Ook kan de president zonder toestemming van het parlement ambtenaren benoemen of vervangen.

Europa

De Europese Unie reageerde zondag afwijzend op de uitslag van het referendum. Volgens de Nederlandse Turkijerapporteur van de EU Kati Piri moeten gesprekken over de Turkse toetreding tot de EU worden opgeschort. Vicepremier Simsek verwacht dat de Turks-Europese betrekkingen pas zullen verbeteren als de parlementsverkiezingen en Frankrijk en Duitsland achter de rug zijn.

In een reactie op de uitslag van het referendum heeft de Duitse bondskanselier Merkel maandag opgeroepen tot "een respectvolle dialoog".

Noodtoestand

De noodtoestand die sinds de mislukte staatsgreep van kracht is in Turkije, is maandag opnieuw verlengd. De noodtoestand geldt sinds de mislukte staatsgreep vorig jaar juli, werd al twee keer verlengd en zou woensdag aflopen.

De oppositie wil dat de noodtoestand wordt opgeheven, onder meer omdat die grootschalige bijeenkomsten tegen de regering en het ja-kamp in het referendum verbood.

Lees meer over:
Tip de redactie