Erdogan hoopt dat Turkije profiteert van uitbreiding macht president

President Recep Tayyip Erdogan heeft zondagavond de hoop uitgesproken dat Turkije gaat profiteren van het resultaat van het referendum over de uitbreiding van zijn macht. Hij riep iedereen op de uitslag van zondag te respecteren, inclusief de bondgenoten.

"Volgens de voorlopige uitslag hebben ongeveer 25 miljoen stemgerechtigden 'ja' gezegd, 1,3 miljoen meer dan 'nee'. Het Turkse volk heeft een historisch besluit genomen. We gaan de belangrijkste hervorming in onze geschiedenis doorvoeren," aldus Erdogan na de nipte overwinning van zondag.

Volgens Erdogan hebben de Turkse kiezers in het buitenland in belangrijke mate bijgedragen aan het succes en is zelfs in het zuidoosten van het land, een overwegend Koerdische regio, de steun voor de grondwetswijziging gegroeid. In Nederland stemde 71 procent van de stemgerechtigden 'ja'. 

De president zei ook dat niet alle artikelen van de constitutionele verandering meteen van toepassing zullen zijn. Een aantal wordt pas in november 2019, na de parlementsverkiezingen, van kracht.

Ook wil Erdogan het Turkse volk mogelijk opnieuw raadplegen over de herinvoering van de doodstraf. Dit heikele punt zou onderwerp kunnen worden van een nieuw referendum, aldus de president.

Yildirim

Premier Binali Yildirim zei voor een menigte op het hoofdkwartier van de AK-partij zondag dat "Turkije een nieuw hoofdstuk heeft geopend in de geschiedenis van de democratie in het land".

Hij bevestigde dat de "onofficiële resultaten" hebben aangetoond dat er voor de grondwetswijziging is gestemd, die meer bevoegdheden geeft aan de president. De focus ligt volgens hem nu bij de verkiezingen in 2019.

Volgens Yildirim is de krappe zege voor het ja-kamp het beste antwoord aan het adres van de mensen die verantwoordelijk zijn voor de mislukte staatsgreep vorig jaar juli. Ook de Koerdische militanten en buitenlandse krachten die Turkije vijandig gezind zijn, is van repliek gediend. Hij zei ook dat de nee-stemmers dezelfde waarde hebben als degenen die de grondwetswijziging wel steunden.

Reacties Tweede Kamer

Tweede Kamerleden hebben zondagavond overwegend negatief gereageerd op de voorlopige uitslag van het referendum in Turkije. "Bijna helft van de Turken zegt NEE. Erdogan mag zich nauwelijks winnaar noemen in een tot op het bot verdeeld land", reageerde SP'er Sadet Karabulut op Twitter.

VVD-Kamerlid Han ten Broeke kwam met een vergelijkbare reactie. "Verregaande bevoegdheden na een marginale overwinning", twitterde hij in het Engels. PVV-leider Geert Wilders reageerde ook negatief: "Turkije koos vandaag voor meer islamofascisme en totalitarisme."

"In een democratie is het cruciaal dat macht begrensd is en dat burgers rechten hebben die de staat niet kan afnemen. Dit referendum staat hier haaks op en bevestigt negatieve trend ingezet onder Erdogan: Turkije glijdt af naar een dictatuur", aldus Sjoerd Sjoerdsma van D66.

Toetreding EU 

De Turkije-rapporteur van het Europees Parlement stelde in een persverklaring dat ze van mening is dat de gesprekken over toetreding van Turkije tot de unie moeten worden opgeschort. "Blijven spreken over de integratie van Turkije in de EU is onder de huidige omstandigheden een farce." 

De Europese Commissie heeft terughoudender gereageerd op de uitslag van het referendum. De commissie riep Erdogan op om vooral nationale consensus te zoeken gezien de nipte overwinning.

De Europese Commissie "neemt kennis van het resultaat van het referendum in Turkije". De commissie wacht op de bevindingen van de 'verkiezingswaakhond' van de Organisatie voor Veiligheid en Samenwerking in Europa (OVSE), "ook met betrekking tot beschuldigingen over onregelmatigheden".

Voorzitter Jean-Claude Juncker, EU-buitenlandchef Frederica Mogherini en EU-commissaris Johannes Hahn (Uitbreiding) stelden dat zondag in een gezamenlijke verklaring. "We moedigen Turkije aan om de zorgen en aanbevelingen van de Raad van Europa ter harte te nemen, ook wat betreft de noodtoestand."

De praktische implementatie van de aangepaste grondwet "zal worden beoordeeld in het licht van Turkijes verplichtingen als kandidaat-lid van de Europese Unie en als lid van de Raad van Europa", aldus de verklaring.

Tip de redactie