Stembussen voor Turks referendum over macht Erdogan geopend

In Turkije is de stemming over het referendum voor een nieuw presidentieel stelsel begonnen. Ruim 55 miljoen kiezers bepalen zondag of in Turkije een nieuw presidentieel stelsel wordt ingevoerd en president Erdogan meer macht krijgt.

De laatste peilingen wijzen op een kleine overwinning voor het ja-kamp, al zijn de peilingen niet betrouwbaar.

NOS-correspondent Lucas Wagenmeester stelde zaterdagavond in Met het oog op morgen echter dat veel Turken die nee gaan stemmen dat niet aan peilers durven te zeggen uit angst voor intimidaties of represailles. Ook opiniepeilers zelf worden volgens hem onder druk gezet om niet te duidelijke voorspellingen te doen.

Erdogan legt de kiezers een grondwetswijziging voor die de president tot een machtig regeringsleider en wetgever maakt. Veel Turken, ook binnen zijn eigen AK-Partij, vinden echter dat het voorstel te veel macht geeft aan één persoon. Zo heeft oud-president Abdullah Gül zich kritisch uitgelaten over het plan.

Premier verdwijnt

Het parlement krijgt in Erdogans staatshervorming een bescheiden rol en de post van premier verdwijnt. Erdogan zegt dat de grote problemen beter kunnen worden aangepakt door een president met verregaande bevoegdheden.

In de huidige grondwet is de president een ceremoniële figuur. De premier leidt de regering en het parlement gaat over de wetgeving.

Mislukte couppoging

Erdogan werd in 2003 premier, maar gaf die post in 2014 op, omdat hij om procedurele redenen niet nog een keer premier kon worden. Hij is sindsdien president. Hij wil die functie formeel aanpassen aan zijn ambitie het land geheel naar eigen inzichten te leiden.

Zijn successen als premier in de jaren 2003-2012 zijn de afgelopen jaren deels ongedaan gemaakt. Dat komt door onder meer de oorlog in Syrië, het terrorisme, de strijd met de Koerdische PKK, de twisten met zijn rivaal Gülen, de mislukte couppoging in juli en de repressie die daar op volgde.

Buiten Turkije konden eerder al drie miljoen Turken stemmen. Onder hen de 250.000 stemgerechtigden in Nederland. Bijna de helft kwam opdagen.

Lees meer over:
Tip de redactie