'Het grootste probleem voor de bij in Nederland is het gebrek aan biodiversiteit'

Imkers door heel Nederland houden komend weekend open huis tijdens de Open Imkerijdag. Hoewel het aantal hobbyisten met bijenvolken groeit, is het bestaan van de fulltime beroepsimker steeds uitdagender.  

"Het is een lastig beroep", vertelt beroepsimker Leo Gensen van Het Bijenhuis in deze editie van In de Praktijk. "Je kunt niet je geld verdienen met alleen het oogsten van honing of alleen bestuiving, een combinatie van activiteiten is noodzakelijk voor een gezond bedrijf."

Bijen worden wereldwijd bedreigd, dit gegeven leidde de laatste jaren tot meer aandacht voor het belang van het beestje. "Het aantal hobbyimkers groeit, daarvan zijn er zeker tienduizend in Nederland. Maar het aantal mensen dat bijen professioneel houdt en er voor hun inkomen volledig van afhankelijk is? Met een stuk of vijfentwintig is het wel gedaan."

Hoe ben je in het vak gerold?

"Mijn vader was een hobbyimker. Ik moest hem regelmatig helpen en eigenlijk vond ik er niks aan. Toen mijn moeder ziek werd en mijn vader voor haar moest zorgen kwam de imkerij meer op mijn schouders terecht en kreeg ik er meer lol in. In het begin onderhield ik de bijen naast mijn baan als technisch adviseur, maar één bijenvolk werden er twee, drie en meer. In 2009 maakte ik de stap naar fulltime ondernemen. In één bijenvolk zitten trouwens wel vijftig- tot zestigduizend bijen. En natuurlijk een koningin."

Wat doe je om je bedrijf gezond te houden?

"Met Het Bijenhuis telen we bijenvolken en organiseren we bestuiving voor bedrijven in de groente- en fruitteelt. Zowel in het open veld, zoals bij appels en peren, als in de kas bij onder meer aardbeien, courgettes en aubergines. Bij zo’n beetje alles dat op ons bordje komt is een bij betrokken. Daarnaast geef ik les over bijenteelt en verkopen we onze eigen honing: HNYB (“honey bee”). In totaal levert dat ons een jaaromzet van rond de acht ton op, maar wij zijn dan ook wel gelijk een van de grootste imkerijen in Nederland.

Met onze honing richten we ons ook specifiek op de Islamitische markt. Nederlanders vinden honing lekker in de thee of op een pannenkoek, maar in veel Arabische landen wordt honing gezien als geneesmiddel. We verkopen veel aan Islamitische speciaalzaken. Bijzonder aan HNBY is dat het zogenoemde ‘koud geslingerde’ honing is. Honing in de supermarkt wordt verhit om het langer houdbaar te maken. Hiermee gaan helaas ook veel enzymen en mineralen verloren die er bij ons in blijven zitten, omdat we de honing niet behandelen."

Waarom is jouw vak een lastig beroep?

"Om als beroepsimker te overleven in Nederland moet je een combinatie van activiteiten maken, omdat één activiteit onvoldoende omzet oplevert om de broek op te houden. Je moet weten dat een bij enorm veel moeite moet doen om zijn kostje bij elkaar te scharrelen. Het feit dat bijen bedreigd worden, wordt vaak verklaard door het gebruik van bestrijdingsmiddelen, maar dit is maar een deel van het probleem.

Het grootste probleem voor de bij is het gebrek aan biodiversiteit. Zeker in een land als Nederland. Ons land is te veel een monocultuur, er is een gebrek aan diversiteit in planten en bloemen en dus een gebrek aan gevarieerd voedsel voor de bij. En dan wordt je sneller ziek. Veel imkers voeden hun bijen bij met suikerwater, maar erg voedzaam is dat ook niet. Zet mij maar eens op een dieet van alleen hamburgers, dat is ook niet goed.

Als imker moet je daarom heel hard je best doen om je bijen vitaal te houden. Wij reizen met onze bijenvolken bijvoorbeeld naar Duitsland om ze de ruimte te geven om hun eten te verzamelen. Hiervoor heb je ook allerlei vergunningen nodig van instanties. In een busje met zo’n 250 bijenvolken (meer dan twaalf miljoen bijen) rijden we naar een open veld waar ze een paar uur rondvliegen. En ja, ze komen allemaal weer terug."

Wat kunnen we in Nederland doen om bijen te helpen?

"Ik maak me persoonlijk hard voor de bij door het gesprek aan te gaan met overheidsinstanties en bedrijven. Kennisoverdracht is enorm belangrijk. Ook kunnen we ons gezamenlijk inzetten voor het verbeteren van de biodiversiteit. Tegen ‘gewone mensen’, en ook allen die dit weekend onze zaak bezoeken, zeg ik: kijk eens naar je tuin. Is deze insectvriendelijk? Je hoeft echt geen bijen te gaan houden, maar plant eens wat vaker bloemen en haal eens wat van die tegels weg. Dat geeft hommels, bijen, vlinders en andere beestjes die belangrijk zijn voor ons voortbestaan meer ruimte."

NUzakelijk vraagt wekelijks bedrijven die onderdeel van het nieuws zijn, wat dat nieuws voor de onderneming betekent.

Lees ook de andere interviews in de rubriek

Lees meer over:

Ondernemen in de zomer

Ondernemen in de zomer
Het weer is essentieel voor de bedrijfsvoering bij bootverhuurder Pieter Jongschaap in Kalenberg, vlak bij Giethoorn.

De werkdag van

De werkdag van
Emile Stuy van Anker Stuy wil een duidelijke agenda voor zijn buitenlandse reizen: 'Rondhangen stuit me tegen de borst.'

In de praktijk

In de praktijk
Volgens ondernemer Jan van Zon willen mensen steeds grotere en gekkere caravans en campers.
Tip de redactie