'Weet wat je eet als het om managementtheorieën gaat'

Terwijl veel managementtheorieën langs een wetenschappelijke meetlat uiteenvallen, vinden ze gretig aftrek onder bestuurders en ondernemers.

Hoe komt deze ambivalentie tot stand? Stefan Heusinkveld, hoofddocent aan de economische faculteit van de Vrije Universiteit in Amsterdam, ging op onderzoek uit.

In De Managementideeënfabriek beschouwt hij het ontstaan van deze modellen, de kritiek op de theorieën en de reden waarom ze toch op veel animo kunnen rekenen.

Eerder dit jaar uitte auteur Richard Engelfriet al kritiek op managementmodellen. "Voor zulke succesformules bestaat nul wetenschappelijk bewijs", vertelde hij aan NUzakelijk. Het zou een illusie zijn dat succes maakbaar is door deze theorieën te gebruiken. Heusinkveld deelt de kritiek, maar merkt wel op dat veel van de modellen wel gebruikt en bejubeld worden.

"Ik heb geprobeerd erachter te komen hoe die dingen worden gemaakt", legt Heusinkveld uit. En dan blijkt dat de commerciële voordelen van zo’n model significant kunnen zijn voor de bedenker. De onderzoeker haalt aan dat consultantsbedrijf McKinsey de omzet wist te vervijfvoudigen na de promotie van het 7S-model en het concept van de bedrijfscultuur.

Verleiding

Zijn boodschap naar managers toe is dan ook: "Weet wat je eet". Hij maakt de vergelijking met het KRO-programma de Keuringsdienst van Waarde. "Daar zeggen ze niet dat je dit of dat moet eten, maar ze laten wel zien wat je eet." En als het dan gaat over managementmodellen: "Weet hoe je wordt verleid door de bedenkers van die managementtheorieën."

De drang naar nieuwe theorieën weet Heusinkveld wel te verklaren. "Het is natuurlijk ook een soort stempel. Een model heeft als functie dat managers met elkaar kunnen spreken of naar buiten toe bekwaam kunnen overkomen."

Het lijkt ook te werken. Er zijn signalen uit onderzoeken dat organisaties die zich profileren met nieuwe ideeën hoger gewaardeerd worden. Sommige bedrijven die zich innovatief opstelden kregen zelfs leningen van banken, terwijl ze financieel op de rand van een faillissement zaten.

Symbolische waarde

"Die symbolische waarde kan daadwerkelijk effect hebben op hoe jouw organisatie en jij als manager worden gewaardeerd", legt Heusinkveld uit. "We verwachten ook van managers dat ze vooruitstrevend zijn. Managers hebben een belang om nieuw over te komen."

Maar het gebruik van modellen kan ook te ver doorslaan, waarschuwt de wetenschapper. "Wat je eet, heeft belangrijke consequenties voor je gezondheid. Langs welke lat meet je je organisatie af? Het wordt problematisch als je een model als universele waarheid ziet. Veel managementboeken hebben als gemeenschappelijke noemer dat ze het management als heel erg belangrijk zien en promoten in een organisatie. Je kan je afvragen of dat wel zo is."

Lees meer over:

Tips

Tips
Te heet op de werkvloer? Koel af met deze tips. 

De werkdag van

De werkdag van
Atilay Uslu van Corendon: 'Een paar uurtjes werken is ook gewoon stoom afblazen.'

In de praktijk

In de praktijk
De meeste buitenlandse werknemers komen naar Nederland vanwege de liefde, zegt Ilse Visser van wervingsbureau Undutchables. 
Tip de redactie