Zo word je succesvol als sociaal ondernemer

De Nederlandse consument steunt sociale ondernemingen graag, bleek dinsdag uit een enquête van ABN Amro, maar vindt deze bedrijven vaak te weinig zichtbaar. Daarom ging NU.nl op zoek naar de beste tips: hoe word je als sociaal ondernemer succesvol? 

De combinatie van brood verdienen én iets goeds doen voor de wereld is populair in ondernemersland, zegt Niels Bosma. Hij is onderzoeker en docent aan de Universiteit Utrecht en oprichter van het Social Enterpreneurship Initiative. 

Bosma ziet de laatste jaren een toegenomen draagvlak voor sociaal ondernemers. "Ik merk dat veel landen ermee bezig zijn, zowel in Europees verband als op nationaal en lokaal niveau. Steden als Utrecht, Den Haag en Amsterdam zetten programma's op om sociaal ondernemers te helpen." 

Bij ondernemers neemt bovendien de animo om te werken met een maatschappelijke missie toe. "Vooral jongeren zien dat zitten", zegt Bosma. Toch kunnen ondernemers nog veel doen om hun bedrijf tot een succes te maken.

Formuleer een scherpe missie

Een smartphone zonder giftige stoffen. Alle chocolade slaafvrij. Meer vrouwen met een migrantenachtergrond aan het werk. Sociaal ondernemer zijn kan op veel manieren, maar één ding staat voorop: je hebt een businessmodel én het oplossen van een maatschappelijk probleem staat centraal. 

"Als sociaal ondernemer is je eerste doel om een steentje bij te dragen aan een betere wereld", zegt Bosma. "Geld is daartoe een middel. Dat is dus anders dan Maatschappelijk Verantwoord Ondernemen (MVO), waarbij bedrijven op sommige terreinen iets duurzaams doen. Bij sociaal ondernemerschap zit je maatschappelijke missie in het DNA van je bedrijf."

De afgelopen jaren zien ook steeds meer klassieke ngo's de voordelen van sociaal ondernemen, zegt Bosma. "Als je met je activiteiten immers geld verdient, kun je nóg een keer investeren en meer impact maken."

Zorg dat je product of dienst goed is

Wat voor elke andere ondernemer geldt, geldt voor een sociale ondernemer nóg sterker: zorg voor producten of diensten van goede kwaliteit. "Dat blijft echt het belangrijkste", zegt Bosma. "Kijk naar Tony's Chocolonely: die lopen op de voorkant van hun wikkel niet enorm te koop met hun sociale missie. Ik denk dat een groot deel van de consumenten hun chocolade koopt zonder te weten waar Tony's voor staat."

Als je impact wil hebben, moet je dus een goed product hebben dat mensen willen kopen. Open je bijvoorbeeld een café waar mensen met een verstandelijke beperking werken, dan moet de koffie goed zijn. Anders komen je klanten niet terug. 

Houd zicht op wat je bereikt hebt en communiceer dat 

"Denk zodra je begint goed na over hoe je op de hoogte blijft van de vorderingen in je missie én hoe je dat naar buiten communiceert. Niet altijd even makkelijk, want zoiets uitzoeken en bijhouden kost tijd. Een goede manier om te beginnen is een jaarlijks rapport, waarin je aandacht besteedt aan je missie en strategie en eerlijk kunt zijn over je vorderingen."

Realiseer je dat je altijd een stap extra moet zetten

Als sociaal ondernemer moet je erop rekenen dat je altijd iets extra's moet doen om je klanten te overtuigen van je goede wil, zegt Bosma. "Je steekt je hoofd boven het maaiveld uit, dus mensen zullen je kritisch bekijken en je meteen aanspreken als je je doelen niet waarmaakt." 

Hij verwijst naar sociale media, waar 'naming and shaming' snel is gebeurd. "Dat zie je natuurlijk ook bij andere bedrijven, maar als het je missie is om een bepaald probleem aan te pakken of op te lossen, heb je daarin een extra verantwoordelijkheid. Dat moet je als ondernemer niet onderschatten."

Bedenk goed hoe je je verhaal vertelt

Uit het ABN Amro-onderzoek bleek dat ruim driekwart van de consumenten niet of nauwelijks weet wanneer een onderneming is gebouwd op een maatschappelijke missie. Toch is de vraag of het zin heeft dat almaar van de daken te schreeuwen, denkt Bosma. "Als mensen in de supermarkt staan, nemen ze vaak nauwelijks de tijd om een product goed te bestuderen. Het etiket volschrijven heeft dus lang niet altijd zin." 

Wat kun je wel doen? "In je overige communicatie - dus niet op de verpakking - kun je veel meer vertellen. Op internet bijvoorbeeld, of in campagnes. Maar mond-tot-mondreclame blijft het belangrijkst: dat consumenten onderling over je product praten en het elkaar aanraden omdat het goed én verantwoord is."

Ondernemen in de zomer

Ondernemen in de zomer
Het weer is essentieel voor de bedrijfsvoering bij bootverhuurder Pieter Jongschaap in Kalenberg, vlak bij Giethoorn.

De werkdag van

De werkdag van
Karin Sluis van Witteveen+Bos: 'Ik ben wel echt meewerkend voorvrouw'

In de praktijk

In de praktijk
Volgens ondernemer Jan van Zon willen mensen steeds grotere en gekkere caravans en campers.
Tip de redactie