'Eigenaar familiebedrijf heeft professioneel tintje gekregen'

Het eigenaar zijn van een familiebedrijf heeft een professioneel tintje gekregen. "Je kan met het eigendom dat je hebt op twee manieren omgaan. Je kan zeggen: ik heb dat nou eenmaal, ik doe er niks mee. Of je kan een betrokken eigenaar zijn."

Een betrokken eigenaar is iemand die bewust met het eigendom omgaat, zegt Jozef Lievens, advocaat en deskundige in familiebedrijven. Hij schreef het boek Betrokken eigenaars, sterke familiebedrijven.

Lievens, zelf betrokken geweest bij het transportbedrijf van zijn familie, onderzocht onder andere wat een eigenaar van een familiebedrijf moet doen om een goede eigenaar te zijn en identificeerde acht zaken.

"Dit is best wel een programma en dat ga je niet zomaar realiseren. Dat vergt eigenlijk een permanente inspanning van de familie om dit op een rij te hebben."

Je moet een visie formuleren

"Dat betekent eigenlijk dat met betrekking tot een aantal zaken eigenaren toch wel op één lijn moeten zitten. Neem bijvoorbeeld de waarden die men wenst uit te dragen in een familiebedrijf. Dit is heel belangrijk omdat veel familiebedrijven heel erg waardegedreven zijn.

Wanneer natuurlijk familielid A de investeringen op de lange termijn aankleeft en familielid B zich richt op het dividend op korte termijn, dan hebben we een clash. Dus we moeten een discussie voeren zodanig dat we op het vlak van waarden op hetzelfde niveau zitten."

Een governance systeem uitbouwen van het bedrijf

"Je moet ervoor zorgen dat je een efficiënte goedwerkende raad van commissarissen hebt. Veel familiebedrijven stellen zich de vraag of ze geen externen in de raad van commissarissen moeten nemen."

Uitbouwen van een familiale  governance

"Dat draait eigenlijk om twee zaken. Je moet afspraken maken over een aantal zaken. En die afspraken komen dan terecht in een familieprotocol. Daar zitten in feite de grote highlights, carrières in het familiebedrijf en ook hoe we ons gaan organiseren.

Dus onder andere wie er in het familiebedrijf komt te werken, welke studies iemand moet hebben gedaan en welke ervaring buiten het familiebedrijf je moet hebben. Allerlei zaken die belangrijk zijn en die, als ze niet goed geregeld zijn, vrij vlug tot conflicten kunnen leiden."

Altijd beschikken over een poule van goede managers en commissarissen.

"Dat is eigenlijk alert zijn naar het externe element. Dus, hoe kan je door het aantrekken van goede externe managers ervoor zorgen dat het goed gaat met het bedrijf. Neem bijvoorbeeld de familie Wallenberg: die zijn permanent op de uitkijk staan voor nieuw talent en de omgeving aan het screenen zijn voor managers en commissarissen. En daar houden ze constant lijstjes van bij en als het dan actueel wordt, dan gaan ze kijken hoe ze die kunnen inschakelen."

Gedraag je als een betrokken eigenaar

"Dit is eigenlijk het gedragselement. Het betekent interesse tonen, het betekent aanwezig zijn bij vergaderingen en op een geïnformeerde manier bijwonen en het gaat om de hiërarchie respecteren."

Ontwikkel je vaardigheden in communicatie en conflictoplossing

"In elk bedrijf is er hoe dan ook een conflict. Ik kom zelf uit een familiebedrijf. Ik heb ook bij onze familie gezien dat je wel eens conflicten kan hebben en dat uiteindelijk alle familiebedrijven conflicten hebben.

Dan is de vraag hoe je daarmee omgaat. Ga je met deuren smijten of ga je proberen een goede  dialoog ontwikkelen om eruit te komen."

Om de zoveel tijd (zo’n twintig jaar) de opvolging in de leiding organiseren

"Zorg voor een goede opleiding van de opvolgers, zodanig dat de bedrijfsoverdracht goed verloopt."

De vorming van toekomstige eigenaars

"Dat gaat om het leren van wat een eigenaar bijvoorbeeld doet."

Lees meer over:
Tip de redactie