'Bedrijven denken vaak te licht over samenwerken'

Samenwerking levert bedrijven lang niet altijd de voordelen op die zij verwachten. Dat stelt assistent-professor Innovation Management Ward Ooms in zijn promotieonderzoek.

Bij innovatieprocessen gaan veel ondernemingen op zoek naar partners om samen te werken. Het idee is dat het proces sneller en efficiënter verloopt wanneer meerdere partners samenwerken. Maar Ooms concludeert dat de praktijk weerbarstiger is. 

Vrijdag promoveerde hij op dit onderwerp aan de Open Universiteit in Heerlen.

Een belangrijke conclusie van uw onderzoek is dat samenwerking bij innovatie niet altijd efficiënt is. Hoe komt dat?

"Er wordt vaak te licht over samenwerking gedacht. Het idee is dat er altijd mogelijkheden ontstaan als je twee complementaire partijen bij elkaar zet, maar het zijn nog altijd de mensen zelf die moeten samenwerken. Het is niet zo dat als je kennis samenvoegt, dat dit automatisch tot resultaten leidt."

Hoe groot is de invloed van die menselijke factor?

"Groot. De 'klik' tussen mensen is een belangrijke factor voor samenwerking. De meesten zijn geneigd eerder hulp te vragen aan mensen die ze mogen, dan aan mensen van wie ze weten dat die de juiste kennis hebben om het probleem op te lossen. Uit mijn onderzoek blijkt dat te weinig persoonlijke nabijheid leidt tot slechtere samenwerking en dus tot tragere innovatie."

Tegelijkertijd is een te sterke persoonlijke nabijheid ook een gevaar, staat in het onderzoek.

"Als bepaalde groepen binnen de samenwerking het te goed met elkaar kunnen vinden, loop je het risico op kliekvorming. Groepjes mensen houden dingen voor elkaar achter, of beschermen elkaar. Dat kan ten koste gaan van het doel van de samenwerking. Bovendien zijn botsingen ook goed voor het samenwerkingsproces. Na conflicten worden vaak de juiste beslissingen genomen."

Wat kunnen bedrijven zelf doen om zich voor te bereiden op een goede samenwerking?

"Randvoorwaarden voor een vruchtbare samenwerking zijn kennisgebieden en doelstellingen die elkaar aanvullen. Investeer ook in persoonlijke nabijheid wanneer je start met een samenwerking. Maar wel op de juiste manier. Wij zien dat bedrijven vaak sociale activiteiten zoals conferenties, ontbijtsessies en uitjes organiseren. Het idee daarachter is dat mensen nader tot elkaar komen. Dat is niet per se altijd het geval. Wat wel bewezen werkt, is iemand binnen het eigen bedrijf zoeken die in een goede positie is om mensen te verbinden. Dat kan bijvoorbeeld door persoonlijke eigenschappen zijn, of door connecties die de betreffende persoon heeft."

Hoe kan een ondernemer zijn bedrijf voorbereiden op een toekomstige samenwerking?

"Wat een ondernemer bijvoorbeeld kan doen om toekomstige samenwerking goed te laten verlopen, is een duidelijk diversiteitsbeleid binnen de eigen organisatie uitvoeren. Wanneer je bewust mensen in dienst neemt die van elkaar verschillen, leert het personeel ook omgaan met verschillen. Daardoor is het makkelijker aanpassen in het geval van samenwerking met een ander bedrijf."

Hoe merk je als bedrijf dat het met de samenwerking de verkeerde kant op gaat?

"Dat is voor buitenstaanders makkelijker te observeren dan voor de mensen in het cluster zelf. Maar persoonlijke nabijheid is een ontzettend belangrijke graadmeter. En het resultaat is natuurlijk belangrijk. Als er veel samen wordt gepraat, maar de doelen niet worden gehaald, dan is een samenwerking niet succesvol."

Welkom op het nieuwe NUzakelijk

Welkom op het nieuwe NUzakelijk
Met NUzakelijk duiken we dieper in het zakelijke nieuws en lichten we mkb-nieuws uit.

De werkdag van

De werkdag van
Yves Gijrath van LXRY Media Group: 'Ik vind het lekker om hard te werken.'

In de praktijk

In de praktijk
Olivier van Oord van Minibrew: 'Mensen zijn gewone pils beu.'
Tip de redactie