'Helikopterview helpt ondernemer bij risico's internationale politiek'

Een helicopterview is belangrijk als bestuurders proberen te inventariseren wat voor gevolgen de internationale politiek heeft op hun onderneming.

Dit vertelt Marcel Baartman, senior econoom bij Instituut Clingendael, dat ondernemers adviseert over de risico’s op geostrategisch vlak.

Baartman ziet dat het internationale ondernemingsklimaat moeilijker is geworden voor bedrijven. Hij noemt onder andere de discussie over het vrijhandelsverdrag TTIP en de Brexit. Ook de Amerikaanse verkiezingen en het toenemend protectionisme haalt hij aan.

"Geopolitieke spanningen worden steeds meer opgelost met geo-economische instrumenten", legt Baartman uit. "Rusland valt de Krim binnen. De EU reageert niet met het sturen van troepen, maar met geo-economische instrumenten zoals de gerichte financiële sancties."

Een ander voorbeeld: "Turkije schiet een Russische straaljager uit de lucht en vervolgens mijden Russen de Turkse vakantiebestemmingen. De economie en bedrijven worden dan ingezet bij de uitvoering van het buitenlandbeleid."

Analyse

Om als ondernemer voorbereid te zijn is het van belang een risico-analyse van de externe omgeving van het bedrijf te maken, adviseert Baartman. "Waar zijn de afhankelijkheden? De kwetsbaarheden? Wat zijn pijlers van mijn ondernemersplan? Is het de ontwikkeling van de wereldhandel of koopkrachtontwikkeling in opkomende markten?"

Gevaar is dat er kwetsbaarheden zijn die ondernemers moeilijk kunnen zien. "Het kan zijn dat een bedrijf in Nederland zit en denkt, dat wat zich in China afspeelt raakt mij niet. Maar door de toegenomen verwevenheid in de wereldeconomie kan dat wel degelijk", stelt Baartman.

Lokale valuta of dollar

"Veel multinationals hebben hun productielijnen opgeknipt. Het ene onderdeel wordt gemaakt in Taiwan, het ander in Nederland en uiteindelijk vindt de assemblage plaats in China. Dan kan het goed zijn dat een Nederlandse toeleverancier geraakt wordt door problemen in China."

Een ander aspect waar ondernemers op zouden moeten letten is in welke valuta afnemers zich financieren, legt de econoom uit. "Is dat in lokale valuta of dollars? Stel ze financieren zich overwegend kortlopend in dollars - zoals in Turkije - en het Amerikaanse monetaire beleid slaat om. De Amerikaanse rente loopt dan op en ook de dollar stijgt dan waarschijnlijk in waarde. Diezelfde afnemers kunnen dan een serieus financieel probleem hebben."

Om de risico’s te begrijpen, stelt Baartman dat ondernemers "door het nieuws heen" moeten lezen om te identificeren welke ontwikkelingen reële gevaren of kansen zijn. "Je moet uitzoomen om trends en incidenten uit elkaar te halen."

Lees meer over:

Tips

Tips
Tips om financieel gezond gedrag bij werknemers te bevorderen.

De werkdag van

De werkdag van
Marianne van Sasse van Ysselt van Secrid: 'We zijn een beetje de vader en de moeder van het bedrijf'

In de praktijk

In de praktijk
Oprichter DE Unie over duurzaamheid: 'Er is nog een groep slapende consumenten.'
Tip de redactie