Waarom Nederland zo weinig rente betaalt

De rente op tienjarig Nederlands staatspapier laat sinds het uitbreken van de financiële crisis in 2008 een sterk dalende trend zien.

Op 26 augustus brak de rente weer een laagterecord sinds de eerste metingen in 1517. De Duitse rente daalde eerder in augustus voor het eerst in de historie onder de 1 procent.

Hoe komt het dat de rente die de Nederlandse staat betaalt zo laag is en blijft dalen?

NU.nl legt het uit aan de hand van een gesprek met Niek Nahuis, directeur van het Agentschap van de Generale Thesaurie (DSTA). Het DSTA is onder meer verantwoordelijk voor de financiering en het beheer van de Nederlandse staatsschuld.

Doet Nederland het zo goed of doen andere landen het zo slecht?

Nahuis: "De Nederlandse tienjaarsrente staat momenteel op 1,07 procent, een historisch laagtepunt. Niet alleen Nederland, maar bijna alle Europese landen laten historisch lage rentes zien. Wel wordt Nederland gezien als een van de meest kredietwaardige landen in Europa. Hierdoor behoren we tot de landen die de laagste rentes betalen op hun staatsschuld."

Hoeveel invloed hebben de speculaties over kwantitatieve verruiming (het opkopen van obligaties, ook wel QE genoemd) hier op?

"De huidige daling van de tienjaarsrente met 27 basispunten in een maand, kent meerdere oorzaken. Zo zorgen geopolitieke spanningen voor een vlucht van beleggers naar de veiligste havens. Nederland is met de triple A-status één van de bestemmingen voor dit geld (kredietbeoordelaars Moody's en Fitch handhaven de hoogste triple A-status, branchegenoot Standard & Poor's verlaagde vorig jaar de status, red.).

Daarnaast speelt het rentebeleid van de Europese Centrale Bank een rol. De officiële rente staat reeds op een recordlaagtepunt. Banken moeten zelfs rente betalen om geld bij de ECB te stallen. Marktpartijen prijzen de laatste tijd steeds sterker nieuwe maatregelen van de Europese toezichthouder in vanwege dalende inflatieverwachtingen in de markt."

Beweeg de cursor over de lijn om de percentages te zien. De gegevens zijn afkomstig van Eurostat. - (c)NU.nl/Jerry Vermanen

Wat betekent dit voor de Nederlandse begroting?

"Een lagere rente betekent lagere rentelasten voor de overheid. Door de manier waarop de overheid haar schuld financiert, duurt het overigens zeven jaar voordat een rentedaling, of stijging, volledig is doorgewerkt in de begroting. Als we minder rente betalen dan eerder is voorspeld, dan wordt dit gebruikt om de staatsschuld te verlagen."

Houdt de Nederlandse overheid hier significant veel geld aan over?

"Sinds het begin van het jaar is de rente met ongeveer 1 procentpunt gedaald. Grofweg wordt een zevende van de staatschuld van 350 miljard euro geherfinancierd. Over deze 50 miljard euro zouden we dan over een jaar ongeveer 500 miljoen euro aan lagere rentelasten betalen. Dit is gelijk aan iets minder dan 0,1 procent van ons bruto binnenlands product."

Is het verstandig om nu meer geld te lenen en de staatsschuld te verhogen?

"Onze staatsschuld is de afgelopen jaren sterk gestegen. De schuldencrisis heeft het belang laten zien van solide overheidsfinanciën en het is dan ook belangrijk om de schuld geleidelijk weer terug te brengen, zodat Nederland ook in de toekomst haar hoge kredietwaardigheid behoudt."

Tip de redactie