Zeldzame aarde

China is de grootste producent van zeldzame elementen zoals scandium, yttrium en lanthaniden. De prijs van deze voor de elektronica-industrie essentiële grondstoffen schiet omhoog. Wat is er aan de hand?

Door Fred Huibers | Het Haags Effektenkantoor

Eigenlijk zijn de zogeheten zeldzame elementen in absolute zin niet zo zeldzaam. Het winnen van de metalen vergt echter enorme hoeveelheden energie en brengt milieuvervuiling met zich mee. Veel Westerse landen zijn dan ook gestopt met de winning van de stoffen.

In Amerika werd de laatste mijn in 2002 gesloten. Doordat de concentraties van de stoffen relatief hoog is in stukken van China en omdat het land meer vervuiling tolereert dan de meeste Westerse landen, is de mijnbouw momenteel vrijwel geheel in handen van de Chinezen.

Recent heeft Japan, dat relatief veel electronische producten fabriceert, publiekelijk China beticht van prijsmanipulatie door het aanbod nog schaarser te maken dan het al was.

China

Hoewel China dit ontkent, beweert Japan dat het land herhaaldelijk de export van de elementen stopzet om de prijs een zet omhoog te geven. Sinds 2006 verlaagt China het exportvolume met 5-10 procent per jaar. In juli kwam daar nog een stevige tik bij: tijdelijk werd 40 procent minder uitgevoerd.

Dat lijkt in het nadeel van China maar dat is het niet. Omdat het land een bijna-monopolie heeft, is het verstandiger om de prijs omhoog te zetten dan om meer volume te exporteren. Het positieve prijseffect van de maatregelen overtreft in ruime mate het lagere volume-effect.

Omdat de schaarse stoffen slechts een klein deel van de totale kosten van de meeste elektronische fabrikaten innemen, worden prijsverhogingen zonder meer door inkopers geaccepteerd.

Concurrentie

Daar komt echter verandering in. Het zit vooral de Amerikanen niet lekker dat zij afhankelijk zijn van China als het aankomt op materialen die fabrikanten van elektronica, die gebruikt wordt door het Amerikaanse leger, echt nodig hebben.

Zij hebben besloten om de gesloten mijnen weer te openen. De hoge prijzen hebben landen als India, Vietnam en Australië doen besluiten om ook mijnen te openen.

De verwachting is dat daarmee de prijs van de zeldzame metalen op termijn weer zal gaan dalen. Dat zou betekenen dat er een potentieel twistpunt tussen grootmachten Amerika en China van tafel is. Dat is op zichzelf al winst voor de stabiliteit in de wereld.

Fred Huibers is partner bij Het Haags Effektenkantoor

Tip de redactie