Val kabinet geeft vertrouwen een knauw

TILBURG - De val van het kabinet leidt tot meer onzekerheid bij mensen. Door de economische crisis hield de consument de hand al op de knip en nu daar nog een politieke crisis overheen komt, zullen volgens de econoom Lans Bovenberg minder mensen dure aankopen doen. Bedrijven zullen ook minder geneigd zijn te investeren.

Het consumentenvertrouwen lag ook zonder kabinetscrisis al een stuk lager door de economische neergang die in 2008 werd ingezet. Het vertrouwen wordt er niet beter op als belangrijke politici ruziënd over straat gaan, aldus Bovenberg. Mensen wachten met grote uitgaven liever even af tot er meer helderheid is.

''Het kabinet had een aantal knopen ontward, die nu weer in elkaar dreigen te worden geknoopt'', zegt de econoom die als hoogleraar verbonden is aan de universiteit Tilburg. Hij doelt dan bijvoorbeeld op de AOW-leeftijd en de crisis- en herstelwet die de bouw een stevige impuls moest geven. ''Nu ligt alles weer open.''

Hypotheekrente

''Het is volstrekt onduidelijk wat voor coalitie hierna komt'', aldus Bovenberg. En het is dus ook onduidelijk wat de mensen qua beleid te wachten staat. ''Wie weet wat er bijvoorbeeld met de hypotheekrente gaat gebeuren. Misschien krijgen ondernemers wel te maken met verhoging van de vennootschapsbelasting'', zo noemt hij als voorbeeld.

Collega-econoom Sweder van Wijnbergen, hoogleraar aan de Universiteit van Amsterdam, vindt de val van het kabinet ''op zich goed nieuws''. Het kabinet was niet eensgezind, er kwam niet veel uit en er was overal strijd over. Veel slechter dan dit kan het volgens hem niet worden. ''Nu is er kans op helderheid'', meent Sweder van Wijnbergen.

Herstel

De voorspelde economische groei ziet hij niet in gevaar komen. Voor het herstel van de economie doet de val van het kabinet er niet veel toe, vindt Sweder van Wijnbergen. Dat wordt vooral gedragen door de export. Niet Den Haag, maar de economische ontwikkelingen in het buitenland zijn daarvoor leidend.

Bovenberg meent wel dat het voor de economie beter was geweest als het kabinet was blijven zitten, als het dan ook knopen had kunnen doorhakken. Maar doorgaan met een kabinet dat eigenlijk geen beslissingen kan nemen, is ook geen goede zaak. Dan kan het er beter nu een punt achter zetten.

Instabiliteit

Bang is Bovenberg wel voor een periode van instabiliteit. Uit peilingen valt op te maken dat het na verkiezingen wel eens moeilijk kan worden een regering te vormen. Het CDA en de PvdA zullen niet makkelijk weer samen in een kabinet gaan zitten en dat bemoeilijkt de zaken, meent Bovenberg, die wordt beschouwd als een van de toonaangevende economen van Nederland.

''Maar we moeten de situatie ook niet overdrijven'', voegt hij daar onmiddellijk aan toe. Want zo'n periode van instabiliteit is niet uniek. ''Sinds de Tweede Wereldoorlog hebben maar zes kabinetten de eindstreep gehaald. Negentien zijn daarin niet geslaagd.''

Tip de redactie