Kan je leiderschap leren?

Mijn antwoord hierop is “nee”, maar dat zou deze weblog wel erg kort maken. Leiderschap moet je als basis in je hebben en natuurlijk zijn er mogelijkheden om je gedrag te verbeteren en daarmee je leiderschapsrol beter in te vullen, maar zonder aanleg geen goede leider.

Daarnaast is het ook van essentieel belang je prettig te voelen in je leiderschapsrol, je bent immers het boegbeeld van een onderneming.

In eerdere weblogs heb ik uitleg gegeven over de definitie van capabiliteit, waarin aanleg, kennis en ervaring je samen de capabiliteit kunnen geven om, in dit geval, de leiderschapsrol succesvol in te kunnen vullen.

Sparren

Als ik dan uitga van de aanleg, je hebt je (laten) onderwijzen en gaat vervolgens voor het eerst een leiderschapsrol invullen, dan is er geen leider die zonder een klankbord, iemand die zo nu en dan de spiegel voorhoudt of waar je mee kunt sparren, zijn of haar rol direct perfect neerzet. Dat is ook niet erg, want ervaring moet je ergens opdoen om je verder te bekwamen.

Zo heb ik in de loop der tijd verschillende mensen in hun leiderschapsrol mogen begeleiden, dat klankbord mogen zijn en met enige regelmaat de spiegel voorgehouden. Met de beste intentie begonnen aan een opdracht om een ondernemer, die enig moment had bedacht ook de leiderschapsrol te willen invullen, te begeleiden.

Authenticiteit

Een leider moet een aantal eigenschappen bezitten en daar is authenticiteit er een van. Daar ontbrak het hem niet aan, dus dat was weinig punt van aandacht. Congruent hoort ook in het rijtje en daar ontbrak het helaas wel aan.

Hij had altijd als ondernemer commerciële kansen gezien, maar iemand anders was er om de koers te varen, de lange termijn in beeld te houden (als tegenhanger van het zwalkbeleid) en die ondernemer was niet uit de “aankomend” leider te halen.

Wat als gevolg had dat hij een uitgezette koers, met het grootste gemak weer naar links of rechts af liet buigen, omdat op deze flanken commerciële kansen lagen die hij niet kon laten liggen.

Flexibiliteit

Natuurlijk moet een leider genoeg flexibiliteit bezitten om mee te kunnen buigen, maar soms moet je ook eens pas op de plaats maken en het dubbeltje nu laten liggen om straks het kwartje op te rapen.

Dit leverde hem innerlijke gevechten op, de ene keer de ondernemer en de andere keer de leider, dat werkt niet. Niet goed voor jezelf, niet voor het bedrijf en niet voor de mensen die in het bedrijf werken.

Echte leider

Mijn spiegel werd in deze periode wel heel vaak opgehouden, tot het moment dat de spiegel brak en hij deze rollen niet beide op zich meer kon (en wilde) nemen. De ondernemer moest nu toegeven dat ieder zijn eigen vak heeft en er een echte leider voor zijn bedrijf moest komen.

Een leider om de ondernemer de ruimte te geven ondernemer te kunnen zijn, het bedrijf op stoom te houden (visie, koers bepalen, plannen maken en in gang zetten) en de ondernemer af en toe weer bij de les te houden. Niets mis mee, want zo doet iedereen weer waar deze goed in is … capabiliteit toepassen dus.

Helma van Wanrooij en Eelkje Oldenburger zijn eigenaar van Janus Kizuna. Wij herstructureren bedrijven en bieden persoonlijke begeleiding aan leiders. Capabiliteit en vertrouwen zijn de kernwoorden. www.januskizuna.com

Tip de redactie