Gaan we voor nu een dubbeltje of straks een kwartje?

Wanneer mensen mogen kiezen tussen een dubbeltje en een kwartje zullen ze altijd voor het kwartje gaan. Zodra er voorwaarden aan de keuze worden gesteld, zal het keuzegedrag veranderen.

Zo kan er bijvoorbeeld worden gesteld “u krijgt vandaag een dubbeltje of morgen een kwartje”. Opeens wijzigt er iets in de gedachtegang en kiezen velen voor het dubbeltje. Wanneer de vraag wordt gesteld waarom nu deze andere keuze antwoorden velen “dat ze bang zijn dat het kwartje er morgen niet is”.

Angst
Men komt vast te zitten in een korte termijn visie die geregeerd wordt door angst. Mensen die voor het kwartje gaan zijn vaak gezegend met een lange termijn visie. Deze personen worden veelal niet gehinderd door doemdenken maar weten goed het één tegen het ander af te wegen. Ondernemers staan continue voor de keuze of het dubbeltje van vandaag de keuze wordt of toch het kwartje morgen te verdienen.

Enige tijd geleden was ik als manager medeverantwoordelijk voor een organisatie die voor de eigenaren de welbekende kip met de gouden eieren was. Mijn opdracht was de onderneming te professionaliseren. Het coachen en taakvolwassen maken van de managers, zorgdragen voor een integer verkoopproces, het functiehuis neerzetten en vormgeven, het beschrijven van alle processen enzovoort.

Professionalisering
Het bedrijf had behalve een commerciële drive nauwelijks aan professionalisering gedaan, toekomstvast maken hadden de vorige managers nog niet uitgevonden en de onderneming werd tot voor kort gerund vanuit angst (management by fear). Er werden geen vragen gesteld en de medewerkers waren zo bang dat ze alles deden wat er gezegd werd. Ook als de werkwijze niet altijd koosjer was.

Alles bij elkaar dus een flinke klus om te klaren. Alleen was deze klus niets vergeleken met het de aandeelhouders duidelijk maken dat er een prijs zit aan het toekomstvast maken van een onderneming. Daar kwam de kwestie van het dubbeltje en het kwartje om de hoek en we probeerde de eigenaren te overtuigen dat dit de enig werkende methode was. Alles afgezet tegen een branche die toch al onder vuur lag op dat moment.

Transformatie
De eigenaren hadden zich echter de mening toegedaan dat een dergelijk transformatieproces tijdens een recessie meteen meer geld op moest leveren.

Tijdens de zoveelste discussie riep men uiteindelijk toch liever het dubbeltje te willen hebben. Ik heb toen aangegeven dat ik dit niet verstandig achtte, temeer men eerder had uitgesproken de onderneming over tien jaar nog up and running te willen hebben.

Keuze
De keuze om voor het dubbeltje te gaan was slechts gestoeld op de angst op de korte termijn niet voldoende te verdienen. Deze keus impliceerde direct dat men het professionaliseren wilde stoppen en terug te gaan naar het oude vertrouwde systeem.

Ik heb aangegeven dat deze keuze de doodsteek voor het bedrijf zou betekenen, want niet vooruit kijken en handelen is stilstaan en stilstaan is achtergaan. Inmiddels is gebleken dat ik helaas gelijk gekregen heb.

Helma van Wanrooij en Eelkje Oldenburger zijn eigenaar van Janus Kizuna. Wij herstructureren bedrijven en bieden persoonlijke begeleiding aan leiders. Capabiliteit en vertrouwen zijn de kernwoorden. www.januskizuna.com
 

Tip de redactie