'Boekhoudfraude oorzaak kredietcrisis'

UTRECHT - Boekhoudfraude bij bedrijven was een belangrijke oorzaak van de kredietcrisis in de Verenigde Staten. Deze malversaties werden gestimuleerd door het beloningsbeleid van bedrijven. Dat stelde professor William Black van de universiteit van Missouri vrijdag.

Hij deed zijn uitspraken tijdens een conferentie van de Universiteit Utrecht over het besturen van moderne bedrijven.

"Het huidige beloningsbeleid bij bedrijven zorgt ervoor dat het management wordt beloond voor het manipuleren van cijfers", aldus Black. Hypotheekproducten werden op de balans bijvoorbeeld mooier voorgesteld dan ze waren. Toen producten ineens minder waard bleken, stortte het systeem in en ontstond de kredietcrisis.

Spaarbankcrisis
Black was lid van een belangrijke commissie die de oorzaken van de Amerikaanse spaarbankcrisis in de jaren tachtig heeft onderzocht. Deze crisis leidde tot het faillissement van zo'n duizend spaarbanken in de Verenigde Staten.

De professor ziet dat een aantal patronen van de vorige crisis zich heeft herhaald bij de huidige. Een van de patronen, waaraan je fraude volgens Black kunt herkennen, is een uitzonderlijk sterke winstgroei van een bedrijf. "Wij hebben toen gezegd dat bedrijven maximaal 25 procent zouden mogen groeien per jaar. Meer groei kan namelijk nooit gezond zijn."

Volgens Black is de huidige crisis veel heviger en dieper dan de vorige, vanwege het beloningsbeleid dat zich sinds de jaren tachtig steeds meer is gaan richten op kortetermijnwinsten. "Het was onvermijdelijk dat het uiteindelijk mis zou gaan", aldus Black. "Het werkt net als met een soort pyramidespel. Om de fraude in stand te houden, is er oneindige groei nodig. Omdat dit niet kan, komt de fraude uiteindelijk altijd aan het licht", legt Black uit.

Slechteriken
Het moeilijke bij de bedrijfsfraude is het herkennen van de 'slechteriken' onder de bestuurders, vaak gerespecteerde personen. "De laatste persoon van wie we het verwachten, is de fraudeur. Hij kleedt zich goed, spreekt netjes. Dit maakt het moeilijk bij het tegengaan van de fraude. Er zijn ook weinig mensen die hun hand in het vuur willen steken om de criminelen op te sporen, want zij maken zichzelf niet populair."

De enige goede manier om de fraude aan te pakken, is volgens Black meer en zwaarder straffen. Hier zal de Amerikaanse overheid zich op moeten richten. "De huidige crisis kunnen we niet meer ongedaan maken, maar de volgende wel."
 

Tip de redactie