NUcheckt: Vindt een topmeteoroloog menselijke klimaatverandering een leugen?

NU.nl checkt dagelijks berichten die rondgaan op Facebook op hun betrouwbaarheid. Bewering: Een van de meest vooraanstaande meteorologen ter wereld, John Coleman, heeft gezegd dat het debat over klimaatverandering door menselijke handelen kan worden afgesloten, omdat er is bewezen dat het niet bestaat. 

Beoordeling: Niet waar

De Nederlandse samenzweringswebsite Nine for News meldde op 24 oktober 2014 dat een Amerikaanse topmeteoroloog, John Coleman, mede-oprichter van de Amerikaanse weerzender The Weather Channel (TWC), heeft gezegd dat er geen wetenschappelijke basis is voor de theorie dat de mens de opwarming van de aarde veroorzaakt. Dit bericht doet sindsdien de ronde op Facebook.

Een groot deel van de geloofwaardigheid van dit bericht berust op de aanname dat John Coleman inderdaad een vooraanstaand meteoroloog is.

Waar komt het vandaan?

Nine for News baseert zich op een artikel uit het Britse tabloid The Daily Express, dat op 9 juni 2014 aandacht besteedde aan een open brief van Coleman aan de wetenschappelijke VN-organisatie Intergovernmental Panel on Climate Change.

"De zeespiegel stijgt niet aanzienlijk. De hoeveelheid poolijs neemt toe in plaats van af. Het aantal ijsberen stijgt. Er zijn minder hittegolven. Het aantal stormen neemt af en ook worden ze zwakker. Ik heb hier jarenlang onderzoek naar gedaan. Het is een politiek agendapunt geworden, maar de onderbouwing is onbetrouwbaar", schreef Coleman in die brief.

Waarom klopt het niet?

De beweringen die Coleman deed in zijn brief aan het IPCC kloppen niet of zijn misleidend.

In 2014 lag de hoeveelheid ijs in het Noordpoolgebied op het 6de laagste niveau in duizenden jaren. Ongeveer 70 procent van het zeeijs in dat gebied is in de afgelopen drie decennia verdwenen - een mate van krimp die ruim groter is dan wat wordt veroorzaakt door natuurlijke klimaatverandering. Het Noordpoolgebied heeft ongeveer tien keer meer zeeijs verloren dan er in het Zuidpoolgebied is bijgekomen.

Uit recent onderzoek blijkt overigens dat ook de landijslaag in het westelijke Zuidpoolgebied ernstig wordt bedreigd door opwarming van de oceaan.

Wat betreft de ijsberen op de Noordpool, die het volgens Coleman nu beter doen dan op enig punt in de afgelopen honderd jaar, kunnen we kort zijn: van de negentien ijsberenpopulaties waarvan genoeg waarnemingen zijn, nemen er acht af in grootte en groeit er maar één. De groei van het totale aantal ijsberen sinds de jaren 70 was te danken aan een internationaal akkoord voor de bescherming van de diersoort, dat in 1973 werd gesloten en de jacht op ijsberen beperkte.

Ook de stelling dat de InterAcademy Council (IAC) in 2010 zou hebben geoordeeld dat er niet voldoende bewijs bestaat voor het klimaatstandpunt van het IPCC is simpelweg niet waar. De IAC onderzocht het IPCC in opdracht van de VN en droeg enkele suggesties aan voor wijzigingen aan de structuur van de VN-organisatie. Dat menselijk handelen klimaatverandering veroorzaakt werd niet in twijfel getrokken.

De ideeën van Coleman gaan overigens veel verder dan alleen het ontkennen van menselijke klimaatverandering: in 2009 schreef hij een artikel waarin hij beweerde dat de volgens hem foutieve theorie door de Verenigde Naties wordt aangewend om een VN-wereldregering te vestigen.

The Weather Channel

The Weather Channel (TWC) is niet blij dat Coleman tijdens zijn mediaoptredens benadrukt dat hij een van de mede-oprichters van de zender is. Coleman heeft al meer dan dertig jaar geen enkele band met TWC meer, aldus topman David Kenny.  Toen Coleman in 2014 op CNN verscheen om zijn standpunten uiteen te zetten, werd Kenny om een reactie gevraagd. 

Hij zei: "Ik maak me zorgen wanneer de discussie over klimaatverandering afwijkt van de wetenschap. De wetenschap is heel duidelijk over deze kwestie, en ik vind het niet leuk als ons merk in verband wordt gebracht met iets dat niet op wetenschappelijke leest is geschoeid. Ik denk dat we allemaal trots kunnen zijn op onze cv's, maar ik geef er de voorkeur aan als mensen de geloofsbrieven gebruiken die ze vandaag hebben, niet die van drie decennia geleden."

In een verklaring schreef TWC in oktober 2014: "Meer dan een eeuw van gedetailleerde observaties van het klimaat tonen een sterke groei van zowel de hoeveelheid koolstofdioxide als de temperatuur. Deze observaties, samen met simulaties met behulp van computermodellen en historische klimaatreconstructies uit ijskernen, oceaansedimenten en boomringen leveren allemaal sterk bewijs dat het merendeel van de verwarming in de afgelopen eeuw een resultaat van menselijke activiteiten is. Dat is ook de conclusie die, bijna unaniem, wordt getrokken door klimaatwetenschappers."

'Topmeteoroloog'

In zijn interview met CNN beweerde Coleman een wetenschapper te zijn. Hij was inderdaad meer dan zestig jaar lang televisieweerman, maar heeft geen wetenschappelijke achtergrond: hij studeerde af in de journalistiek. Wel werd hij als 'professional' toegelaten tot de American Meteorological Society. Die riep hem in 1983 uit tot Televisiemeteoroloog van het Jaar.

Later verliet Coleman de organisatie uit onmin over het klimaatstandpunt van de andere leden. In 2016 onderschreef 96 procent van hen menselijke klimaatverandering. 

Consensus

Die brede steun is vele malen aangetoond in overzichtsstudies, waarin duizenden klimaatonderzoeken werden geanalyseerd. In de acht dergelijke studies die sinds 2004 werden uitgevoerd lag de consensus over menselijke klimaatverandering onder deskundigen in dat veld tussen de 91 (Verheggen 2014) en 97 procent (Cook et al. 2016).

Ongeveer 95 procent van de klimaatwetenschappers die momenteel actief publiceren over klimaatverandering staat achter de consensus. Ook de academies van de wetenschappen in tachtig landen steunen die. 

Het klimaatakkoord van Parijs, dat menselijke klimaatverandering als belangrijkste uitgangspunt heeft, werd in 2015 getekend door bijna tweehonderd landen en daarna geratificeerd door 148 landen (8 juni 2017).

Dit betekent dat de veelgehoorde stelling van klimaatsceptici, onder wie Coleman, dat er binnen de wetenschappelijke wereld veel discussie bestaat over menselijke klimaatverandering sterk overdreven is.

Dat is een bekend fenomeen, dat mede in de hand wordt gewerkt door het journalistieke hoor- en wederhoorprincipe: de media zetten vaak een aanhanger en een tegenstander van de menselijke klimaatveranderingstheorië tegenover elkaar, waardoor de indruk wordt gewekt dat beide standpunten op gelijke voet staan binnen de wetenschappelijke wereld.

Onderzoeksgeld

Coleman zei tegen CNN dat die consensus te danken is aan het volgende: "De (Amerikaanse) regering stopt elk jaar ongeveer 2,5 miljoen dollar in klimaatonderzoek. Alleen wetenschappers die wetenschappelijke resultaten produceren die de klimaatopwarmingshypothese van de Democratische Partij ondersteunen krijgen dat geld. Dus ze hebben geen keus. Als je het geld wilt krijgen, moet je hun standpunt ondersteunen. Daarom steunt 97 procent van de studies klimaatopwarming."

Daarbij liet hij een aantal belangrijke feiten buiten beschouwing: onderzoeksgeld wordt beschikbaar gesteld voordat een onderzoek daadwerkelijk wordt uitgevoerd en de resultaten bekend zijn, en publicaties in vooraanstaande wetenschappelijke tijdschriften worden gekeurd door wetenschappers uit de hele wereld. Bovendien hebben prominente klimaatsceptici door de jaren heen ook miljoenen aan publieke onderzoekssubsidies ontvangen. 

Conclusie

Hoewel de Amerikaanse oud-weerman John Coleman inderdaad beweert dat klimaatverandering door menselijk handelen niet bestaat, gaat het veel te ver om hem te beschrijven als 'topmeteoroloog' of 'een van de meest vooraanstaande meteorologen ter wereld'. Hij heeft zelf nooit wetenschappelijk klimaatonderzoek verricht en zijn mening dat er geen bewijzen voor menselijke klimaatverandering zijn wordt niet gedeeld door 97 procent van de momenteel actieve klimaatwetenschappers.

Daarom beoordelen wij deze stelling als niet waar.

Tip de redactie