Oliver Hart en Bengt Holmström krijgen Nobelprijs voor Economie

De Britse econoom Oliver Hart en zijn Finse collega Bengt Holmström ontvangen de Nobelprijs voor de Economie. Zij krijgen de onderscheiding voor hun bijdrage aan de contracttheorie.

Dat is maandag in Stockholm bekendgemaakt door de Koninklijke Zweedse Academie van Wetenschappen. Hart is verbonden aan Harvard University en Holmström aan het Massachusetts Institute of Technology. De mannen hebben naast de onderscheiding ook 8 miljoen Zweedse kroon (ruim 830.000 euro) gewonnen.

Hart en Holmström hebben de contracttheorie verder ontwikkeld. De theoretische handvatten die zij hebben gecreëerd, helpen bestaande contracten te begrijpen. Ook kunnen ze gebruikt worden om valkuilen bij het opstellen van contracten te vermijden.

Contracttheorie

Met de contracttheorie wordt bestudeerd hoe partijen contracten opstellen. Daarbij wordt gekeken wat er gebeurt als de ene partij over meer informatie beschikt dan de andere.

Het kan bijvoorbeeld gaan om contracten tussen aandeelhouders en de top van een bedrijf of tussen een verzekeraar en de eigenaar van een auto. Bij dergelijke contracten met conflicterende belangen, moeten contracten zodanig worden opgesteld dat beide partijen er voordeel aan hebben.

Volgens het comité hebben niet alleen economen, maar ook andere sociale wetenschappen baat bij het werk van de economen. Bovendien kunnen hun inzichten ook gebruikt worden bij het vaststellen van eigendom.

"Hun analyse van contracten heeft een intellectuele basis gelegd voor het ontwerpen van beleid en instituties op verschillende terreinen, van faillissementswetgeving tot politieke wetten", aldus het comité. Bengt Holmström liet tijdens de persconferentie weten erg verrast en blij te zijn met de prijs.

Video: Oliver Hart en Bengt Holmström krijgen Nobelprijs voor Economie

Holmström

Holmström liet eind jaren zeventig zien hoe bijvoorbeeld aandeelhouders een contract kunnen opstellen voor een bestuursvoorzitter. Doordat de aandeelhouders niet al het werk van de bestuursvoorzitter kunnen volgen, hebben zij een informatieachterstand.

Het principe dat Holmström introduceerde, toont hoe het loon van de bestuursvoorzitter gekoppeld kan worden aan informatie over zijn of haar prestaties.

Hart

Halverwege de jaren tachtig heeft Oliver Hart volgens het comité een "fundamentele bijdrage" geleverd aan een toen nog nieuw onderdeel van de contracttheorie.

Aangezien in contracten niet alle mogelijke gebeurtenissen genoemd kunnen worden, heeft Hart onderzoek gedaan naar welke partij in wat voor gevallen het recht heeft om een beslissing te nemen. Zijn inzichten wierpen nieuw licht op eigendom en het bestuur van bedrijven.

Angus Deaton

Vorig jaar kreeg de Brits-Amerikaanse econoom Angus Deaton de prestigieuze onderscheiding voor zijn analyse van consumptie, armoede en welvaart.

De Nobelprijs voor de Economie is niet bedacht door Alfred Nobel zelf, maar door de Zweedse Rijksbank. De Zweedse centrale bank stelde de onderscheiding eind jaren zestig in ter nagedachtenis aan de Zweedse chemicus.

Jan Tinbergen

Hoewel het geen 'echte' Nobelprijs is, wordt de onderscheiding wel als zodanig beschouwd. De Nederlandse econoom Jan Tinbergen en zijn Noorse collega Ragnar Frisch waren de eerste winnaars van de prijs.

Vorige week zijn de ontvangers van de Nobelprijzen voor de Vrede, Natuurkunde, Fysiologie of Geneeskunde en Scheikunde bekendgemaakt. Donderdag wordt duidelijk wie de Nobelprijs voor de Literatuur zal ontvangen.

Lees meer over:
Tip de redactie