DEN HAAG - PVV-leider Geert Wilders wil dat onderzocht wordt of er een kabinet kan komen waarin zijn partij samenwerkt met VVD en CDA.

Naar de koningin Fotoserie Video

Dat zei Wilders vrijdag nadat hij een bezoek had gebracht aan koningin Beatrix. Volgens Wilders zijn de PVV en de VVD de grootste winnaars van de verkiezingen en zijn die partijen dus eerst aan zet. Met het CDA erbij kunnen die partijen rekenen op een krappe meerderheid.

Omdat de VVD de grootste partij is, ligt het voor de hand dat er een informateur van die partij wordt benoemd, aldus Wilders.

Minderheidskabinet

Hij heeft de koningin ook aangegeven in een later stadium eventueel steun te willen verlenen aan een minderheidskabinet.

Maar nu is het zaak eerst te onderzoeken of een coalitie van VVD en PVV, aangevuld met het CDA, mogelijk is.

Rutte

VVD-fractievoorzitter Mark Rutte heeft koningin Beatrix geadviseerd een informateur van VVD-huize aan te stellen.

In de eerste ronde moet ''nadrukkelijk'' gekeken worden naar de mogelijkheden om met de PVV van Geert Wilders te regeren, omdat die partij volgens Rutte de grote winnaar was van de verkiezingen van woensdag.

Brinkman

Rutte vindt dat PVV-leider Geert Wilders aan een VVD-informateur ''precies moet uitleggen hoe het zit met Hero Brinkman''.

Dat is het PVV-Kamerlid dat zich de afgelopen periode kritisch opstelde tegenover Wilders en de partijdemocratie in de PVV. Hij wordt gezien als potentiële dissident en mogelijke risicofactor voor de stabiliteit in de PVV.

CDA

Naast de PVV is ook het CDA voor Rutte nog volop in beeld. Hij prees de partij vanwege de sterke bestuurderstraditie en het realisme van de christendemocraten over de overheidsfinanciën.

De christendemocraten hebben bovendien nog steeds 1,3 miljoen kiezers achter zich en veel ''goede mensen in huis'' die altijd bereid zijn verantwoordelijkheid te nemen voor het landsbestuur.

Paars

Een paarse coalitie is volgens Rutte ''nog steeds ver weg'' omdat de verschillen met de PvdA zo groot zijn. De VVD-leider sprak zijn eigen coalitievoorkeur nog niet uit. ''Ik wil de zaak niet bemoeilijken door nu te speculeren.''

Mark Rutte was vrijdagochtend de eerste fractievoorzitter die bij de koningin langsging voor een gesprek. Bij aankomst zei Rutte dat hij ''uiteraard'' de kandidaat-premier is.

De voorzitters van alle Tweede Kamerfracties gaan vrijdag bij de vorstin langs om aan te geven hoe zij denken dat de nieuwe regeringscoalitie het best gevormd kan worden.

Cohen

PvdA-leider Job Cohen vindt de vorming van een 'paars kabinet' nu ''zeker niet de eerste optie'', zei hij na afloop van zijn gesprek met de koningin.

In een 'paars kabinet' zouden VVD, PvdA en D66 samenwerken, bijvoorbeeld aangevuld met GroenLinks.

Verhagen

CDA-fractievoorzitter Maxime Verhagen houdt voorlopig de boot af voor een kabinet met VVD en PVV.

Volgens Verhagen moet de informateur behalve met de VVD ook met de PVV gaan praten, maar nadrukkelijk ook met de PvdA en met de andere partijen die stemmen wonnen, GroenLinks en D66.

Het CDA hoort volgens Verhagen niet tot de partijen die het initiatief moeten nemen. ''Ons past enige bescheidenheid'', zei hij.

Halsema

GroenLinks-leider Femke Halsema wil dat haar partij een nieuw kabinet gaat vormen met VVD, PvdA en D66. Ze wijst erop dat deze 'paars-groene coalitie' bestaat uit drie partijen die winst hebben geboekt bij de Tweede Kamerverkiezingen en één partij, de PvdA, met een klein verlies.

Deze partijen zijn in de ogen van Halsema in staat om in de moeilijke economische omstandigheden de overheidsfinanciën op orde te brengen en ''de economie gezond en duurzaam'' te maken.

Omdat deze partijen zowel linkse als rechtse kiezers vertegenwoordigen, verwacht ze dat zo'n paars-groene coalitie op een breed draagvlak in de samenleving kan rekenen.

Informateur

De GroenLinks-leider vindt het logisch dat er een informateur van VVD-huize komt omdat die partij als grootste het voortouw heeft bij de formatie. Ze zei zich te kunnen voorstellen dat de VVD eerst met de PVV gaat praten, omdat die flink gewonnen heeft.

Roemer

SP-leider Emile Roemer wil bij de vorming van een nieuw kabinet ''de optie open houden'' voor een tweede informateur. De tweede zou, naast de VVD-informateur, in zijn ogen vicepresident Tjeenk Willink van de Raad van State kunnen zijn.

Volgens Roemer is een tweede informateur goed ''om een brede scope te houden''.

Pechtold

D66 wil een snelle formatie die moet leiden tot een stabiele regering. Dat zei D66-leider Alexander Pechtold na zijn bezoek aan koningin Beatrix. Hij pleit voor een informateur van VVD-huize.

Wat Pechtold betreft moet die gezien de verkiezingsuitslag eerst kijken naar de mogelijkheden van een regering met daarin de VVD en de PVV.

Pechtold, die zelf een voorkeur heeft voor paars-plus (VVD, PvdA, D66 en GroenLinks) herhaalde dat het voor hem uitgesloten is dat D66 met de PVV van Geert Wilders in een kabinet zal gaan.

ChristenUnie

De ChristenUnie vindt dat er vanwege de bijzondere financieel-economische situatie moet worden ingezet op een stevig kabinet, dat in staat is de overheidsfinanciën te herstellen. De VVD en de PVV als grootste partij en als grootste winnaar moeten het voortouw hebben.

André Rouvoet vindt dat er een informateur van VVD-huize moet komen die met alle fracties praat. In de tweede ronde moet het pas om meer toegespitste zaken gaan.

Voor zijn eigen partij ziet hij niet direct een rol bij de vorming van een nieuw kabinet. Rouvoet ziet de meerderheden niet en vindt het een onwaarschijnlijke en onlogische combinatie als zijn partij met de PVV in een coalitie zit. ''Het zou een buitengewoon moeizame verhouding worden. Ik hengel er niet naar'', aldus Rouvoet.

Gesprekken

De gesprekken met de fractievoorzitters duren tot in de loop van de avond.

Donderdag sprak Beatrix al met haar vaste adviseurs, Herman Tjeenk Willink (vicepresident van de Raad van State) en René van der Linden en Gerdi Verbeet, de voorzitters van de Eerste en Tweede Kamer.

De Koningin raadpleegt vrijdagavond opnieuw Willink over de stand van zaken in de kabinetsformatie.