'Machtsmisbruik' met Android: wat wacht Google in Brussel?

De Europese Commissie vindt dat Google zich schuldig maakt aan machtsmisbruik met zijn mobiele besturingssysteem Android. Wat doet de zoekgigant volgens Brussel precies fout?

Verschillende Google-diensten worden gebundeld met Android

Wie een Android-toestel koopt, ziet bij het eerste gebruik meestal direct verschillende apps van Google: onder meer de zoekmachine, Gmail, Google Maps, YouTube, Google Play Music, Hangouts en Photos worden standaard meegeleverd. Ook de appwinkel Google Play is altijd aanwezig op smartphones met de 'Google-versie' van Android.

Volgens de Europese Commissie is hierdoor sprake van concurrentievervalsing. Google zou bijvoorbeeld de groei van andere zoekmachines belemmeren door Google als standaard in te stellen. Dat kost concurrenten klandizie en geld, vindt de commissie.

De situatie is enigszins vergelijkbaar met die van Microsoft aan het begin van de eeuw. Dat bedrijf leverde Internet Explorer standaard mee met Windows, op dat moment verreweg het meestgebruikte computersysteem ter wereld, waardoor andere browsermakers werden benadeeld. Het kwam Microsoft te staan op een miljardenboete, al duurde het jaren voordat de zaak van de Commissie was afgerond.

Momenteel is Android verreweg het populairste besturingssysteem ter wereld. Volgens onderzoeksbureau Gartner werden er vorig jaar ruim een miljard Android-apparaten verkocht, tegen minder dan 300 miljoen iOS- en Windows-apparaten. Door de enorme groei van Android en Google in het algemeen is het bedrijf steeds meer onder het vergrootglas van toezichthouders komen te liggen.

Ook contracten met smartphonemakers en providers staan centraal

Volgens de Europese Commissie heeft Google contracten gesloten met makers van Android-apparaten, waarin zij afspreken dat zij geen apparaten zullen verkopen die draaien op Android-versies zonder Google-diensten.

Dat zorgt er volgens de Commissie voor dat er minder variëteit is in het Android-landschap, en dat alternatieve Android-versies weinig kans maken.

Ook zou Google in contracten met smartphonemakers en providers afspreken zij naast Google geen andere zoekmachines meeleveren op Android-toestellen.

Google ontkent de beschuldigingen

Volgens het bedrijf is er geen sprake van concurrentievervalsing, omdat smartphonemakers er ook voor kunnen kiezen om helemaal geen Google-diensten mee te leveren. Android is namelijk een opensourcebesturingssysteem, waar iedereen mee kan doen wat hij wil.

In Europa wordt Android nagenoeg nooit zonder Google-diensten geleverd, omdat dan ook geen apps uit de Play-winkel kunnen worden gedownload. In China is het wel heel normaal dat smartphonemakers hun eigen Android-versie ontwikkelen, met eigen appwinkels en achterliggende diensten.

Het is voor smartphonemakers niet mogelijk om Android te leveren met slechts enkele Google-diensten erin. Het hele pakket moet worden meegeleverd, of de Google-diensten mogen helemaal niet aanwezig zijn.

Apps van derden meeleveren mag wel

Smartphonemakers zijn er overigens vrij in om hun eigen apps mee te leveren, naast de apps van Google. Zo komt het vrij vaak voor dat Android-toestellen bijvoorbeeld twee foto-apps of twee e-mail-apps hebben. 

Facebook en Microsoft hebben contracten met veel producenten van Android-telefoons om hun apps standaard te installeren. Ook providers kunnen hun eigen apps bij een toestel leveren.

Google wijst hierop als aanwijzing dat het met de concurrentie helemaal niet zo slecht is gesteld. Ook andere app-makers kunnen hun app gewoon standaard op toestellen krijgen, beargumenteert de internetgigant onder meer via lobby-organisatie CCIA.

Er staat voor Google veel op het spel

Android is gratis beschikbaar voor makers van smartphones en andere apparaten. Google verdient dus niets aan de verkoop van het besturingssysteem zelf, zoals Microsoft bijvoorbeeld wel verdient aan de verkoop van Windows aan laptopmakers.

In plaats daarvan verdient Google geld door Android-gebruikers zijn diensten te laten gebruiken. De zoekmachine van Google en de overige diensten van het bedrijf zijn de standaard op Android-telefoons, waardoor ze veel gebruikers hebben en onder meer advertentie-inkomsten opleveren.

Als Google zijn eigen apps niet meer de standaard mag maken, gaat een deel van die inkomsten mogelijk verloren. Het verdienmodel van Android werkt dan ineens een stuk minder goed

Dit is niet de enige aanklacht tegen Google

Vorig jaar presenteerde de Europese Commissie ook al een officiële aanklacht tegen Google wegens machtsmisbruik met de zoekmachine. De eigen prijsvergelijker Google Shopping zou worden voorgetrokken in de resultaten, ten nadele van concurrenten. De zaak loopt nog en Google ontkent ook deze beschuldiging.

Eurocommissaris Margrethe Vestager heeft gezegd dat ze ook kijkt naar andere Google-producten, zoals de kaartendienst, de lokale zoekresultaten en de advertentietak. Hier zijn nog geen officiële onderzoeken naar ingesteld.

Het kan nog lang duren voordat er uitsluitsel is

De Europese Commissie heeft woensdag zijn 'mededeling punten van bezwaar' verstuurd. Dat is in feite de officiële aanklacht tegen Google, die volgt op een officieel onderzoek dat vorig jaar werd ingesteld. 

Het kan nog lang duren voordat een definitieve conclusie wordt getroffen. Grote mededingingszaken zijn vaak jarenlange processen, waarbij veel verschillende marktpartijen worden betrokken voor reacties.

Een eventuele boete zou maximaal 10 procent van de jaaromzet van Google kunnen bedragen. In 2015 draaide Google een omzet van ruim 75 miljard dollar. Een schikking - waarbij Google belooft om zijn werkwijze aan te passen en eventueel een kleinere boete betaalt - zou echter ook een optie kunnen zijn.

Video: EU klaagt Google aan 

Lees meer over:
Tip de redactie