Philip Freriks enthousiast over taalfouten in Groot Dictee

Philip Freriks is enthousiast over de vernieuwingen van schrijver Kees van Kooten in Het Groot Dictee der Nederlandse Taal. "In de tekst van woensdag zitten ook rariteiten en contaminaties", zegt hij tegen NU.nl.

Het Groot Dictee der Nederlandse Taal wordt sinds 1990 elk jaar uitgezonden op televisie en gepresenteerd door oud-Journaallezer Freriks.

"Kees van Kooten, de schrijver van het dictee dit jaar, wilde wat anders", aldus presentator Freriks. "Hij wilde meer de nadruk op taalfouten en niet zozeer op de spelfouten."

"Er is altijd een beetje een misverstand over spelling en taal. Een dictee is in de eerste plaats spellen. Maar de dimensie van verkeerd taalgebruik is ook ontzettend leuk. Iedereen herkent dat. We vinden het zelfs terug in de kwaliteitskranten."

Voorbeeld

Een goed voorbeeld van taalfouten gaf schrijver Van Kooten vorige week bij De Wereld Draait Door. Hij legde uit waarom de krantenkop Van slavernij verdacht Brits echtpaar op borgtocht vrij niet klopt.

"Mensen wat leven we toch in een afschuwelijke wereld", begint Van Kooten. "Die mensen zijn al slaven. Ze zijn geketend. Ze hebben nooit iets verdiend. Ze mogen even eruit en dan moeten ze nog betalen ook. Het is slavenhouderij, slavendrijverij, maar niet verdacht van slavernij."

Onderstrepen

De vernieuwing in het dictee zorgt ook voor een nieuwe manier van fouten maken, maar Freriks heeft dat samen met zijn Vlaamse collega Martine Tanghe duidelijk uitgelegd. "Wij geven bijvoorbeeld een hele kromme zin, en de mensen moeten die precies opschrijven zoals wij het zeggen. Vervolgens moet er aangegeven worden wat er fout is aan die zin."

"De taalfouten heb je dus op ons gezag verkeerd opgeschreven, maar je zet strepen onder de foutieve delen om duidelijk te maken dat het niet klopt. Als je de fouten allemaal correct hebt aangegeven, heb je het goed. De fouten die je niet hebt aangegeven tellen als een fout."

Deskundigen

Freriks is vanaf het begin betrokken bij het maken van het dictee. "Ik heb drie of vier afspraken gehad met Kees van Kooten, en daarnaast is er ook veel mailcontact. Zo zie ik het dictee eigenlijk groeien."

"Uiteindelijk wordt de tekst door allerlei deskundigen doorgelezen en nagekeken, zodat er geen misverstanden ontstaan." De presentator moet helemaal op de hoogte zijn, daarom krijgt Freriks de analyse van de jury vooraf. "In dat rapport staat wat de woorden precies betekenen, en hoe ze ontstaan zijn."

Zelf moet de oud-nieuwslezer ook weleens in het woordenboek kijken: "Er staan woorden in die ik ook zelf echt even heb moeten opzoeken. Al is het maar om te weten hoe je ze uitspreekt."

Bart Chabot

Dichter en schrijver Bart Chabot doet dit jaar weer mee aan het dictee. Op de vraag of Chabot ooit nog eens zal winnen, moet Freriks een beetje lachen. "Alleen al gezien zijn hanenpoten vermoed ik dat daardoor dingen worden fout gerekend, omdat het niet altijd even goed leesbaar is."

Het Groot Dictee der Nederlandse Taal wordt woensdag 18 december om 21.30 uur uitgezonden op Nederland 1.

Tip de redactie