Vier zintuigen van Rembrandt voor het eerst samen

Vier van de vijf door Rembrandt in 1624 geschilderde olieverf paneeltjes met als thema de vijf zintuigen zijn voor het eerst in honderden jaren samen te zien in Amsterdam.

Vier van de vijf door Rembrandt in 1624 geschilderde olieverf schilderijtjes met als thema de zintuigen zijn sinds vandaag voor het eerst in honderden jaren samen te zien. Donderdagmiddag vond in museum het Rembrandt Huis in Amsterdam de voorpresentatie plaats van het werk van de jonge Rembrandt.

Het vijfde schilderij ontbreekt. Dat werk beeldt ‘de smaak’ uit, maar het is in de loop der eeuwen verdwenen. Onbekend is of het nog bestaat.

Het Rembrandt Huis laat de bijzondere schilderijen niet in een tentoonstellingszaal zien, maar in de ruimte die Rembrandt als woon- en slaapkamer gebruikte. De tentoonstelling is tot 12 februari te bezoeken, daarna gaan de schilderijen op reis. Onder meer door Azië.

In het najaar van 2019 komen de schilderijen naar Leiden. "Het is dan 350 jaar geleden dat Rembrandt het loodje legde", zegt Lakenhal-directeur Meta  Knol. Met zo’n verwijzing horen ze dan natuurlijk in Leiden te hangen. In totaal worden er in dat nieuwe Rembrandtjaar zeker vijftig werken van de Jonge Rembrandt geëxposeerd in de overzichtstentoonstelling die De Lakenhal dan houdt.

The Leiden Collection

Drie van de vier schilderijen zijn voor de expositie in bruikleen gegeven door The Leiden Collection van Tom Kaplan uit New York. Een van de schilderijen, de reuk, werd pas in september vorig jaar ontdekt. Het werk dook op bij een veiling in New Jersey. het veilinghuis had het niet als een Rembrandt herkend. Een Franse kunsthandelaar wel. Het schilderij stond voor 800 dollar in de catalogus en werd uiteindelijk voor zo’n 870.000 dollar afgeslagen. Later werd het doorverkocht aan Kaplan.

Het vierde schilderij, De Brillenverkoper, beeldt het zicht uit. Het is sinds 2012 in eigendom van De Lakenhal. Het museum leent het nu uit voor deze expositie. Of De Brillenverkoper ook mee op reis gaat is nog niet zeker. Het is wel de bedoeling, maar er wordt nog onderhandeld over de voorwaarden waaronder.

Zoektocht naar De Smaak

Het ontbrekende paneel dat het vijfde zintuig, de smaak, verbeeldt, is dus spoorloos. De musea, maar ook de vertegenwoordiger van de Leiden Collection hopen dat het wellicht alsnog opduikt. Met alle aandacht die de paneeltjes nu krijgen door de komende exposities gaan er wellicht veel meer mensen op letten. In de expositie in het Rembrandt Huis neemt het verloren werk een prominente lege plek in. Inclusief afdruk in de stoffen bekleding en een uitgebreide beschrijving.

Rembrandt maakte de serie over de zintuigen in zijn Leidse periode. Waarschijnlijk uit eigen beweging. Het was een populair thema dat makkelijk te slijten was.

Chris de Waard ging vanavond naar Amsterdam en sprak in het Rembrandt Huis met Lidewij de Koekoek, Dominique Suhr en Meta Knol.

Tip de redactie