WijdeWijk gaat in Leiden werken aan sociale betrokkenheid

Gewapend met pen en papier trekt schrijver Jan van der Sluis regelmatig Leiden in om vast te leggen wat er in de stad gebeurt. Dit keer verdiept hij zich in WijdeWijk.

Mogelijk is de eerste reactie er een van “alwéér een?’. Ja, er is er weer een: een digitale toepassing die zich richt op hulpbehoevenden en hun mantelzorgers. Dat is inderdaad de focus van Wijdewijk, maar dan anders. Sinds juni zijn ze in Leiden aanwezig met een pilot, een test. Een pilot die moet uitwijzen of het systeem doet wat de klanten, de gebruikers willen en wensen. Want zoals gebruikelijk in die wereld; het is de gebruiker en diens ervaring die bepalen wat wordt gemaakt, níet het idee van de ontwerper over wat goed is voor de gebruiker.

Mantelzorg centraal
Elke op ‘t Root legt uit “We zijn inderdaad begonnen als app voor de hele wijk, in de veronderstelling dat de moderne maatschappij individualisme bevordert en gemeenschapszin verminderde. Maar al snel bleek dat mensen die mantelzorg doen, vragen hebben over de organisatie daarvan. We zijn ons toen meer op die groep gaan richten”. Wijdewijk is dan ook een toepassing waarmee zorgvrager en mantelzorgers onderling dagelijkse dingen kunnen regelen. Wie gaat er mee naar de huisarts? Vergeet je niet je pillen in te nemen? “Taken” noemt Op ‘t Root die, van die zaken die iemand – en niet de professionele begeleiding – moet doen en die o zo veel afstem-energie en soms wrevel kunnen kosten.

Ontspannen
Dat is allemaal niet nieuw. Sterker, er zijn tal van initiatieven geweest waarvan het grootste deel het niet redde. Het is niet het plánnen dat een probleem is. Het is de sociale druk op mantelzorgers om te móeten zorgen. En dat leidt tot zware belasting als je denkt dat je al die klusjes met maar heel weinig mede-mantelzorgers móet doen. Daar slaat Wijdewijk een nieuwe weg door twee toepassingen te combineren. “Als niemand van de mantelzorgers kan, dan biedt Wijdewijk de mogelijkheid om externen in te schakelen”.

Extra incidentele hulp
“Externen” zijn de buurtbewoners die zich opgaven bij Wijdewijk om op incidentele basis iemand te helpen “met taken die vrij eenvoudig zijn. We verwachten niet van vrijwilligers dat ze meteen mee gaan op huisartsbezoek. Dat is en blijft in eerste instantie iets voor mantelzorgers. Maar een wandeling, een gesprek, een klusje, een brievenbus legen, dat wel”. Het is aan de Wijdewijk’er iets al dan niet op te pikken. “je krijgt op geregelde basis een email met vragen, taken, en kijkt dan zelf wat je kunt en wilt doen”.

Homey
Wijdewijk is een stichting. Een op winst gericht oogpunt is er niet. “We zijn nu met z’n vieren. Steken er ieder zo’n anderhalve dag per week in, en ontvangen subsidie” is het antwoord op de vraag hoe je zo’n project runt. De inkomsten komen, als het goed is, uit de verhuur van een extra dienst: de Homey. Homey spreekt ingetikte zinnen uit en kan dus op afstand de zorgvrager ergens aan herinneren, doordat de mantelzorger dat intikte. Maar hij kan ook ‘goede morgen’ wensen of iemand aansporen even een wandelingetje te maken. De vraag is ook hoe de zorgvrager reageert op een ‘pratende lamp’. Schrik je je wezenloos als plots een stem in je kamer is te horen? En wat kan nog meer? Alarmering? Terugpraten? Praten met de stém van een mantelzorger (nu is dat een natuurlijke maar neutrale mensenstem)?

Bijna gratis
Dat alles is de start van de pilot. Want Wijdewijk biedt nog steeds de mogelijkheid om het systeem, inclusief de Homey, gratis uit te testen in ruil voor het doorgeven van ervaringen en uitvoeren van eenvoudige gebruikerstesten. Ook voor Wijdewijk – degenen die iets willen doen voor medewijkbewoners – geldt dat men zich kan opgeven. “We zijn net begonnen in Leiden. (…) Uiteindelijk zal Wijdewijk gratis blijven, maar zal op huurbasis worden betaald voor bijvoorbeeld Homey”. Voor de Homey zult u met Op ‘t Root contact moeten op nemen. Voor de Wijdewijk? Dan gaat u naar de website.

Samenwerken
Dat Wijdewijk voor de pilot in Leiden neerstreek, is geen toeval “de stad heeft duidelijke sociale groepen, van zelfredzame draagkrachtigen tot minder zelfredzamen”. Die zullen mogelijk ook onderscheiden wensen hebben en andere mogelijkheden. “Maar vooral zijn we nu op zoek naar zorgvragers en dus praten we met tal van organisaties, van thuiszorg en wijkteams tot Buuv. Samenwerken en naar elkaar doorverwijzen als dat nodig is, is volgens ons belangrijk”.

Het bewijs
In de komende maanden zal Wijdewijk ongetwijfeld meer van zich laten horen. De ultieme test zal echter zijn of de toepassing aansluit bij wensen van zorgvragers en mantelzorgers, en of de bereidheid van buurt- en wijkbewoners groot genoeg is om tot een sociaal steunsysteem te komen, één van de veronderstellingen van de overheid. “Het proces van uitvinden wat men zoekt aan ondersteuning zal de komende tijd bepalend zijn”. Geen dichtgetimmerdbusiness plan als leidraad, maar een idee over “betrokkenheid stimuleren, creëren”. De intentie klinkt okay. Nu de praktijk.

Tip de redactie