Europa sluit toch akkoord over schonere lucht

EU-landen beloven hun nationale plafonds voor de uitstoot van schadelijke stoffen als fijnstof, stikstof en ammoniak te verlagen en hopen het aantal vroegtijdige sterfgevallen tegen 2030 te hebben gehalveerd.

Na langdurige onderhandelingen werden de lidstaten, de Europese Commissie en het Europees Parlement het op de laatste dag van het Nederlandse EU-voorzitterschap in Brussel eens over een nieuwe richtlijn. Die is afgezwakt tegenover het oorspronkelijk voorstel dat 2025 als streefdatum had.

Staatssecretaris Sharon Dijksma (Milieu) was gebrand op resultaat, temeer omdat luchtvervuiling komend jaar niet hoog op de EU-agenda staat. "We zorgen met deze afspraak voor een flinke gezondheidswinst."

De Europese Commissie schat het aantal mensen dat jaarlijks door luchtvervuiling vroegtijdig sterft op 400.000.

Doelstellingen

In de nieuwe richtlijn krijgen de EU-landen nationale doelstellingen opgelegd voor het verminderen van de uitstoot van zwaveldioxide, stikstofoxiden (NOx), vluchtige organische stoffen, ammoniak en fijnstof.

Aanvankelijk zou ook de uitstoot van methaan worden meegenomen, maar dat is er als compromis naar de agrarische sector uit gehaald. Koeien zijn verantwoordelijk voor een groot deel van de methaanuitstoot.

De nieuwe regels richten zich nu alleen op de verontreiniging die door menselijk toedoen in de lucht wordt gebracht. De Europese Commissie kan lidstaten aanspreken op het uitblijven van resultaat. Het Europees Parlement en de lidstaten moeten het akkoord definitief goedkeuren.

Teleurgesteld

Milieudefensie reageert teleurgesteld. "Het is beter dan niets", zegt campagneleider Anne Knol. ''Maar het originele voorstel van de Europese Commissie was beter. Deze verwaterde versie leidt tot achtduizend luchtvervuilingsdoden per jaar meer."

De organisatie vindt het raar dat de uitstoot van methaan onder druk van de landbouwlobby zelfs is geschrapt. "Dit akkoord is onvoldoende om onze lucht gezond te maken, maar zonder akkoord waren we nog verder van huis.''

Geringe beperking

Eerder bleek al dat de klimaatafspraken die in december door regeringsleiders in Parijs zijn afgesproken, niet zullen leiden tot een beperking van de opwarming van de aarde tot 2 graden.

Uit een nieuwe doorrekening van wetenschappers van de 160 landelijke klimaatplannen blijkt dat de temperatuurstijging deze eeuw tussen de 2,6 en 3,1 graden ligt.

Milieuwaakhond

Veel Europese landen voldoen overigens nu al niet aan de vastgestelde milieu-normen. Uit een analyse van de EEA, de milieuwaakhond van de Europese Unie, bleek eerder dit jaar dat Nederland voor het vijfde achtereenvolgende jaar de norm niet heeft gehaald.

De uitstoot van ammoniak lag in 2014, het jaar waar nu de cijfers van zijn gepresenteerd, bijna 5 procent hoger dan toegestaan. In totaal zijn er tien EU-landen die op dit moment al niet voldoen aan de norm die de Unie zichzelf heeft opgelegd. 

Andere landen die door de EEA op de vingers worden getikt voor het overschrijden van de normen zijn België, Frankrijk, Oostenrijk, Ierland, Luxemburg, Denemarken, Finland, Spanje en Duitsland. Dat laatste land overtrad in 2014 de regels in drie van de vier categorieën.

Lees meer over:

Rutte over kolencentrales

Rutte over kolencentrales
Rutte plaatst een aantal kanttekeningen bij de oproep van de 64 hoogleraren om alle elf kolencentrales in Nederland per 2020 te sluiten.

Duurzame bronnen

Duurzame bronnen
Energiewinning uit olie, gas en kolen is over 35 jaar niet meer nodig. Volgens Greenpeace kan de wereld in 2050 volledig op duurzame bronnen draaien.

Poetin bij klimaattop

Poetin bij klimaattop
Poetin zal de VN-klimaattop in Parijs bijwonen. Hij zal aanwezig zijn bij de opening op 30 november.
Tip de redactie