Kom bij Jasmijn Koets, voorzitter van de Landelijke Studenten Vakbond, niet aan met het verhaal dat er bezuinigd kan worden op hoger onderwijs. "Ik ben enorm geschrokken van de bezuinigingsvoorstellen van het kabinet."

Foto:  ANP

Toch hoeft de belangenbehartiger van de studenten niet te vrezen dat het daadwerkelijk tot bezuinigingen komt. Zo goed als alle partijen hebben aangegeven te willen investeren in onderwijs.

Toch?

"Geen sprake van. Veel partijen zeggen dat ze de basisbeurs willen afschaffen en het collegegeld willen verhogen. Terwijl ze hebben onderschreven dat Nederland in de top vijf van kenniseconomieën moet uitkomen."

"Die maatregelen zijn puur om te bezuinigen. Op deze manier zal Nederland verder wegzakken uit de top van kennislanden."

Maar dat geld dat daarmee wordt bespaard willen ze weer investeren in de kwaliteit van het onderwijs.

"Dat is niet kiezen, maar schuiven. De kwaliteit van het onderwijs mag niet ten koste gaan van de toegankelijkheid van het onderwijs."

"Als mensen door het afschaffen van de basisbeurs of de verhoging van het collegegeld een financiële afweging moet maken heeft dat grote gevolgen."

"Dan zit je bot gezegd met diegenen die het onderwijs kunnen betalen en die de gok aandurven om te lenen. En dus niet met de mensen die de capaciteiten en de motivatie hebben."

Maar iedereen moet inleveren, dus studenten ook.

"Het gaat al jaren zo dat er steeds meer wordt gevraagd van studenten. De tweede studie wordt niet meer bekostigd, het collegegeld gaat omhoog, de ov-studentenkaart is aan banden gelegd."

"En de partijen vergeten dat onderwijsinvesteringen voor de langere termijn juist geld opleveren. Uit onderzoeken blijkt dat elke euro die wordt geïnvesteerd in het hbo er drie oplevert. Investeren in hoger onderwijs levert dus geld op."

"Dat komt doordat een goed opgeleid iemand later ook goed wordt betaald en dus voor belastinginkomsten zorgt voor de overheid."

Toch kunnen de plannen van de partijen je niet verbazen. Overal moet wat geschrapt worden.

"Daar ben ik het dus niet mee eens. De PvdA richtte zich altijd op de zwakkeren en juist die dreigen buitengesloten te worden met zo'n sociaal leenstelsel."

"Bovendien vinden alle grote partijen dat studenten wel meer kunnen betalen. Is het niet via het afschaffen van de basisbeurs, dan is het wel via het fors verhogen van het collegegeld en het inkrimpen van de OV kaart, zoals het CDA wil."

Maar het moet toch inderdaad een 'sociaal' leenstelsel worden.

"Ja, naar draagkracht. Maar verder is er weinig sociaal aan. Je bouwt een lening op en die moet je gaan terugbetalen. Een leraar kan daardoor ook met een hele grote schuld komen te zitten. Terwijl die juist heel belangrijk zijn voor onze kenniseconomie en niet verzekerd zijn van een royaal salaris."

"En dan nog maar niet te spreken over dat studenten meer zullen gaan werken en minder gaan studeren."

Willen jullie de basisbeurs in zijn huidige vorm laten bestaan?

"Hij is niet heilig, maar het is op dit moment wel de beste optie en voor studenten essentieel. We zijn wel aan het nadenken over een ander systeem. Maar dit is zo'n onzekere tijd dat het lastig is om met nieuwe voorstellen te komen."

Hoe kan de kwaliteit van het onderwijs verbeterd worden?

"Je moet investeren in betere en meer docenten. Docenten kunnen hun werk niet goed doen als ze met te grote klassen zitten, terwijl hij degene is die het onderwijs wel of niet goed maakt."

"Als de docent gemotiveerd of enthousiast is kan hij studenten prikkelen. Sommige studenten hebben veel ondersteuning nodig, de ander alleen een steuntje in de rug."

Hoe zorg je er voor dat er meer docenten komen?

"Dat is lastig. Het is een cirkeltje. Als docenten hun werk niet goed kunnen doen is het ook niet interessant om dat als vak te kiezen."

"Daarentegen, als er iemand voor de klas staat die veel voldoening en lol uit zijn werk haalt wordt het vak aantrekkelijker. Docenten worden in Nederland niet echt gerespecteerd. Dat moet veranderen."

Hoe dan?

"Dat is lastig. Je zou kunnen kijken of de carrièremogelijkheden van de docenten kunnen worden uitgebreid. Maar een uitgetekend plan is er niet."

"Uitgangspunt moet zijn dat iedere student recht heeft op een goede docent die tijd heeft voor zijn studenten. Dus geef ze die ruimte."