AIVD en MIVD mogen gegevens blijven uitwisselen met buitenlandse diensten

De Nederlandse inlichtingendiensten AIVD en MIVD mogen verzamelde gegevens blijven uitwisselen met buitenlandse diensten, bijvoorbeeld in het Verenigd Koninkrijk en de Verenigde Staten.

Dat heeft het gerechtshof Den Haag dinsdag bepaald in een rechtszaak van onder meer Privacy First, de Nederlandse Vereniging voor Journalisten en de Nederlandse Vereniging voor Strafrechtadvocaten.

Zij vinden dat na de onthullingen van klokkenluider Edward Snowden, over grootschalige datavergaring door de Amerikaanse NSA en Britse GCHQ, moet worden gestopt met uitwisseling van data. Volgens de aanklagers schendt met name de NSA de grondrechten van burgers.

In hoger beroep bepaalt het hof echter dat er onvoldoende aanwijzingen zijn dat dat het geval is. Buitenlandse inlichtingendiensten hoeven zich niet aan de Nederlandse wet te houden, tenzij ze op Nederlands grondgebied opereren.

De staat ontkent dat dat het geval is, en volgens het hof hebben de aanklagers niet kunnen bewijzen dat hier wel sprake van is. Erop wijzen dat NSA en GCHQ veel internetstromen aftappen, en dat zich in Nederland een van de grootste internetknooppunten bevindt, was onvoldoende.

Wel benadrukken de rechters dat de AIVD en MIVD hun buitenlandse contacten niet mogen gebruiken om Nederlandse wettelijke beperkingen te omzeilen. Volgens het hof is echter niet gebleken dat daar nu sprake van is.

Lange strijd

Advocaat Christiaan Alberdingk Thijm van de aanklagers zegt tegen NU.nl teleurgesteld te zijn in de uitspraak. Volgens hem is het onmogelijk om meer bewijs te leveren dat buitenlandse inlichtingendiensten illegaal handelen, omdat alles wat de diensten doen geheim is. "Je moet het echt hebben van die onthullingen die er zijn geweest."

Volgens Alberdingk Thijm zouden de Nederlandse inlichtingendiensten altijd moeten nagaan waar informatie van buitenlandse diensten vandaan komt, voordat het kan worden gebruikt. 

"We wisten toen we hiermee begonnen dat het een hele lange strijd zou worden", zegt de advocaat. "Uiteindelijk willen we bij het Europees Hof in Straatsburg komen." Om de zaak daar aan te kaarten zal eerst cassatie worden ingesteld bij de Hoge Raad.

De Eerste Kamer bespreekt momenteel een nieuwe versie van de Wet op de inlichtingen- en veiligheidsdiensten. Het voorstel, dat al door de Tweede Kamer werd aangenomen, zou de AIVD en MIVD meer bevoegdheden geven om internetverbindingen af te tappen. In het nieuwe voorstel blijft samenwerken met buitenlandse diensten op dezelfde wijze mogelijk, iets waar onder meer toezichthouder CTIVD kritiek op heeft geuit.

Lees meer over:
Tip de redactie