AIVD-baas maakt zich zorgen om 'honderden cyberaanvallen' in 2016

AIVD-baas Rob Bertholee zegt dat in het laatste half jaar van 2016 honderden cyberaanvallen op Nederlandse overheidsinstellingen en bedrijven zijn waargenomen. 

Bertholee zegt in een interview met Eenvandaag dat hij zich grote zorgen maakt over aanvallen door landen als Rusland, China en Iran. Onder andere geheime regeringsdocumenten zouden doelwit zijn geweest. 

"Dan praat je over verslagen uit de boezem van de regering, beraadslagingen in een overheidsinstelling. Ik vind dat een gevaar voor onze democratie", zegt Bertholee.

De AIVD zag het afgelopen half jaar honderden pogingen om iemands mail in te komen of om bij gegevens van bedrijven te komen. "Het is een wedstrijd om er bovenop te blijven zitten", stelt hij.

Lastig te bewijzen

Het is duidelijk dat met name Rusland achter de hackpogingen zit, stelt de AIVD-baas. Stappen ondernemen tegen het land vindt hij echter zinloos. "We weten het wel als AIVD, maar bewijzen wordt heel lastig. Het heeft weinig zin om in de richting van Rusland of China te wijzen. Ze zullen ontkennen en daarna is het verhaal afgelopen."

Volgens Bertholee is gevaar tweeledig: ten eerste het gevaar dat de Russen beïnvloeden hoe het parlement werkt, of hoe de overheid beslissingen neemt; ten tweede het gevaar dat zij bedrijfsgeheimen en economische geheimen verwijderen waardoor het verdienvermogen van het bedrijfsleven wordt aangetast.

Het interview met Bertholee is vrijdag te zien en horen in de televisie- en radio-uitzendingen van Eenvandaag.

Zorgelijk

VVD-Kamerlid Ockje Tellegen noemt het beeld dat Bertholee schetst zorgelijk. "Dit is de realiteit en dus moeten we de diensten die bevoegdheden geven die nodig zijn om cyberaanvallen van bijvoorbeeld Rusland te voorkomen". 

Tellegen zegt dat de nieuwe Wet op de inlichtingen- en veiligheidsdiensten, waar de Kamer volgende week over debatteert, hard nodig is. De wet zou de AIVD nieuwe bevoegdheden geven om bijvoorbeeld meer data te verzamelen en in te spelen op dreigingen van terroristen.

Kritiek

De nieuwe aftapwet heeft tot nu toe geleid tot veel kritiek. Privacyexperts en rechters maken zich zorgen over de hoeveelheid toezicht op inlichtingendiensten. Critici denken dat data daarnaast op te grote schaal kan worden ingezameld, waardoor de privacy van burgers in het geding zou komen.

Kees Verhoeven van D66 vindt het goed dat er zo openlijk over de risico's wordt gesproken en hoopt dat de waarschuwing een wake-up call is voor het kabinet, dat in zijn ogen laconiek reageert op mogelijke cyberaanvallen. "Dit signaal kunnen ze niet negeren", aldus Verhoeven.

Tip de redactie