Twijfel over geldigheid bewijs tegen verdachte zaak-Amanda Todd

Een belangrijk deel van het bewijs tegen de Nederlander Aydin C., verdacht van aanranding en afpersing van tientallen meisjes via de webcam, staat ter discussie.  

Dat blijkt uit onderzoek van Omroep Brabant en NU.nl. C. wordt verdacht van het verleiden van tienermeisjes tot webcamseks, waarmee hij de slachtoffers vervolgens zou hebben afgeperst.

De zaak van C. is bekend geworden door de Canadese tiener Amanda Todd, die tot zijn slachtoffers zou hebben behoord. Todd pleegde in oktober 2012 zelfmoord. Een maand eerder had zij een filmpje over haar lotgevallen op Youtube gezet.

Keylogger

De politie maakte in het onderzoek naar C. gebruik van een zogenoemde keylogger; software waarmee toetsaanslagen worden geregistreerd en ook regelmatig screenshots van het scherm werden gemaakt.

De politie is in december 2013 zijn woning in een vakantiepark binnengegaan om de software op zijn twee computers te installeren. De verzamelde gegevens werden vervolgens doorgestuurd naar de onderzoekers.

Uit de met keyloggers verzamelde informatie zou blijken dat meisjes die eenmaal naakt geposeerd hadden, door C. werden gedwongen om meer beelden te maken.

Niet toegestaan

Het is volgens meerdere advocaten de vraag of dit bewijs rechtmatig is verkregen. Het gebruik van dit soort software is volgens hen niet toegestaan.

"In de wettelijke bepaling staat dat hiervoor een technisch hulpmiddel gebruikt moet worden. Zoiets hoort echt een apparaat te zijn en geen software", zegt Steven Kroesbergen, ICT- en strafrechtadvocaat, tegenover NU.nl. "Wat hier gebeurd is, is niet hoe de wetgever het bedoeld heeft. In het ergste geval mag het bewijs niet gebruikt worden."

Toetsing

"Er zijn diverse redenen waarom je van deze keyloggers geen gebruik kunt maken", zegt ook Christian van Dijk, voormalig advocaat van C. Van Dijk wijst op de keuring van de keylogger, zonder dat duidelijk is welke software is gekeurd en aan welke eisen moet zijn voldaan. "In de wet staat dat het middel integer moet zijn. Dat is hier niet het geval."

"Ik pleit ervoor dat er altijd tegenonderzoek mogelijk moet zijn voor de verdediging. Dat zou dan, in het geval van geheime opsporingsmiddelen, via een onafhankelijke commissie kunnen in de vorm van een second opinion", stelt de advocaat. "Ook zou dit soort software altijd moeten worden getoetst door een onafhankelijke instantie."

Volgens Van Dijk is de toetsing bovendien te beperkt. "De rechter-commissaris weet niet welke keylogger is ingezet, welke functies dit apparaat heeft en of deze voldoet aan wettelijke eisen", legt hij uit.

Uit het dossier - dat is ingezien door NU.nl en Omroep Brabant - wordt duidelijk dat de keylogger wel is getoetst, maar dat niet duidelijk is over welke software het precies gaat en hoe het programma wordt getest.

"Zo heb je geen recht op een eerlijk proces: als het OM zich beroept op geheimhouding van keylogger, hoe kan een verdachte zich dan goed daartegen verdedigen?", vindt Van Dijk. Volgens de oud-advocaat zou de zaak kunnen stranden als het bewijs van de keylogger niet gebruikt kan worden.   

Goedgekeurd

Het Openbaar Ministerie (OM) is het niet met de advocaten eens. "Er is in deze zaak een goedgekeurd technisch hulpmiddel ingezet, waarvan het toetsingskader reeds door de Hoge Raad is bepaald", stelt Wim de Bruin, voorlichter bij het Landelijk Parket.

Hij ziet dan ook de problemen niet. "Waar er relevante vragen worden gesteld is aannemelijk dat de rechtbank daarover een beslissing zal nemen."

Advocaat Kroesbergen is daar niet van overtuigd. "Uit de informatie die ik heb ontvangen blijkt mij niet dat er sprake is geweest van een goedgekeurd technisch hulpmiddel", stelt hij dan ook.

Problemen

Van Dijk wijst verder op de problemen die de politie had met de keyloggers. In eerste instantie werkte één van de de keyloggers bijvoorbeeld niet, waardoor de politie terug moest om deze alsnog werkend te krijgen. Uit het dossier blijkt ook dat de andere keylogger bij arrestatie van C. in januari 2014 verdwenen was.

Ook waren er verschillen tussen de logboeken en de schermafbeeldingen, waardoor de administratie niet lijkt te kloppen.

Internationale aandacht

De inhoudelijke behandeling van de zaak stond aanvankelijk gepland voor begin april. Toen C. van advocaat wisselde kreeg de nieuwe advocaat tijd om de zaak voor te bereiden. Het hele dossier vult twaalf verhuisdozen.

Op 29 april gaat de inhoudelijke behandeling van start. Omdat Canada om uitlevering van C. in verband met de dood van Amanda Todd heeft gevraagd ligt de zaak gevoelig. Omroep Brabant besteedt dinsdag om 16:00 uur aandacht aan de zaak

Lees meer over:
Tip de redactie