'Snowden moet niet onder spionagewet vervolgd worden'

De Assemblee van de Raad van Europa heeft met overweldigende meerderheid opgeroepen de bescherming van klokkenluiders te verbeteren. Ook worden de Verenigde Staten opgeroepen Edward Snowden niet voor spionage te vervolgen.

Dat meldt de Assemblee woensdag. Aanleiding voor de resolutie is een rapport van de Nederlandse rapporteur Pieter Omtzigt, die de spionagepraktijken onderzocht en onderzoek deed naar de positie van klokkenluiders.

In de resolutie roepen politici uit de 47 landen van de Raad van Europa op om de positie van klokkenluiders bij wet beter te regelen. Doel is dat daarmee alle aangesloten landen een vergelijkbare klokkenluidersbescherming krijgen.

Dat is belangrijk, omdat de Raad van Europa toeziet op de naleving van mensenrechten. Een dergelijk standpunt kan ook tot gevolg hebben dat het Europees Hof voor de Rechten van de Mens zich richt naar deze verklaring.

Het hoogste rechtscollege van Europa valt ook onder diezelfde Raad van Europa. In eerdere uitspraken werd al vastgesteld dat klokkenluiders bescherming verdienen.

Snowden

Belangrijk in de resolutie is een passage die voor de Amerikaanse klokkenluider Snowden relevant is. De politici roepen op om hem niet voor spionage te vervolgen. "Dan mag je je niet verweren door te stellen dat je gelekt hebt in het publieke belang”, legt CDA-Kamerlid Omtzigt aan NU.nl uit. "Maar uit het feit dat wetten en praktijken worden aangepast, maakt de VS al duidelijk dat er een publiek belang was."

"Het is dus een oproep om hem niet onder de spionagewet van 1917 te vervolgen. Onder die wet kun je iemand levenslang gevangenisstraf geven als je kunt bewijzen dat hij geheime documenten gelekt heeft. De reden daarvoor is niet belangrijk. Deze wet wordt in de VS gebruikt om klokkenluiders als Drake (ook oud-werknemer NSA, red.)  en Ten Kiriakou (de man die vertelde over waterboarden door de CIA) te vervolgen."

Wel vervolgen

De resolutie betekent niet dat Snowden risicovrij terug zou kunnen naar de VS als het land zou luisteren naar deze resolutie. Het blijft mogelijk om Snowden wel te vervolgen voor het lekken van vertrouwelijke gegevens.

"In zo'n rechtszaak is er een belangenafweging", stelt Omtzigt. "En dat is logisch, want geheime informatie mag je niet zomaar lekken."

Een Britse parlementariër probeerde nog een amendement erdoor te krijgen dat Snowden zich diende over te geven. "Dat zou het hele rapport onderuit gehaald hebben. Het hele idee van bescherming van klokkenluiders is juist dat zij zich kunnen verdedigen en zich niet hoeven over te geven zonder verdediging”, erkent Omtzigt.

"Er moet een publiek belang zijn voor klokkenluiden, zoals een gevaar voor de volksgezondheid of een overheid die zich niet aan haar eigen wetten houdt. In de vele gevallen die ik in mijn rapport beschrijf en in hoorzitting gehoord heb, is dat heel duidelijk."

Lees meer over:
Tip de redactie