Hoe Facebook de privacy de laatste jaren weer verbeterde

Facebook heeft op zijn zachtst gezegd niet de beste reputatie als het aankomt op de privacy van zijn gebruikers. Toch heeft het bedrijf de afgelopen tijd veel verbeteringen doorgevoerd en hebben leden nu meer opties dan ooit tevoren. Dit is hoe Facebook sinds 2010 weer meer privé werd.

Je zou het bijna vergeten, maar Facebook was ooit juist gebaat bij privacy. Het sociale netwerk dat er meermaals van beticht is gegevens van honderden miljoenen gebruikers te verspreiden en verkopen, begon als een exclusief platform voor Harvard-studenten. Pas tweeënhalf jaar na de lancering begin 2004 werd het sociale netwerk voor vrijwel iedereen opengesteld.

Hoe populairder Facebook werd, des te meer leek de privacy van zijn gebruikers in het geding te komen. Bij nieuwe leden werden mettertijd meer onderdelen van het sociale netwerk standaard op ‘openbaar’ gezet, zodat iedereen foto’s, likes en berichten op hun zogeheten wall kon zien.

Hoewel zij dit via de instellingen aan konden passen, was de boodschap duidelijk: Facebook zag het delen van zoveel mogelijk informatie als regel en privacy als uitzondering. Deze beweging bereikte halverwege 2010 zijn toppunt. Op dat moment werden alleen nog de contactgegevens automatisch geheim gehouden voor vreemden, alle andere informatie was voor iedere Facebook-gebruiker in te zien, tenzij anders aangegeven.

De steeds losser wordende standaardinstellingen kregen veel kritiek te verduren, wat er tot heeft geleid dat Facebook nieuwe gebruikers inmiddels weer meer in bescherming is gaan nemen. De druk vanuit verschillende instanties, waaronder de Europese Unie, heeft daar ongetwijfeld aan bijgedragen. Facebook breidde vooral ook het aantal privacyopties uit en is de middelen een prominentere plek gaan geven op zijn platform.

Privacyopties

Privacyopties

1.) Standaard privé

De belangrijkste verandering is nog heel vers. Facebook-leden hebben al sinds enkele jaren de optie om hun geplaatste berichten enkel zichtbaar te maken voor vrienden (of ook vrienden van vrienden), in plaats van dat iedereen ze kan zien.

Tot voor kort stond bij nieuwe gebruikers echter standaard aangevinkt dat hun berichten met iedereen werden gedeeld. Je hoefde dus alleen maar lid te zijn om in principe alles te zien wat een onervaren gebruiker op zijn eigen wall had geplaatst, inclusief foto’s.  

Sinds mei van dit jaar is dit niet meer het geval: Facebook draaide de instellingen om en zet berichten nu standaard op ‘enkel voor vrienden’. Wie ze alsnog voor iedereen openbaar wil maken, kan dat uiteraard nog wel instellen.

Het statement van Facebook luidde als volgt: “We erkennen dat het veel erger is wanneer je per ongeluk iets met iedereen deelt terwijl je dat alleen met vrienden wilde doen dan andersom.” Het lijkt een vanzelfsprekende uitspraak, maar het geeft een belangrijke verandering aan in de omgang van Facebook met privacy. En hoe het hierover communiceert.

2.) Automatische berichten

Die cruciale aanpassing werd snel opgevolgd door het aan banden leggen van automatische berichten door apps die je gekoppeld hebt aan Facebook, zoals Instagram, Spotify, Runkeeper en Pinterest.

Om gebruikers hiervan op de hoogte te stellen, toont Facebook verschillende pop-up vensters waarin de nieuwe opties uitgelegd worden. Zowel nieuwe als bestaande gebruikers worden zo geconfronteerd met wie geplaatste berichten allemaal kan zien en welke apps toegang vragen en waarom. Hiervoor is zelfs een speciale mascottte in het leven geroepen, de Facebook-dinosaurus.

Facebook-dinosaurus

Facebook-dinosaurus

3.) Privacyknop

Bovendien kent Facebook alweer zo’n anderhalf jaar een toegewijde privacyknop om snel te bepalen wie je berichten kan zien. Een handige manier om dit te controleren is de optie om je profiel te bekijken alsof je als iemand anders bent ingelogd, zoals een onbekende of een vriend van een vriend. Zo weet je meteen hoe jouw profiel er voor andere mensen uitziet.

Die andere mensen vormen nog wel een van de grootste privacyproblemen binnen Facebook. Het sociale netwerk biedt allerlei opties om foto’s waarin je getagd bent te weren van jouw profiel, maar die tags zijn nog wel gewoon zichtbaar op de Facebook-pagina’s van je vrienden. Vervolgens kunnen al hun vrienden weer zien dat jij de persoon bent die op een foto staat.

Het is ergens logisch dat persoonlijke instellingen niet verder gaan dan je eigen profiel, maar dit laat nog wel een gat open wat betreft privacy.

4.) Gekoppelde diensten

Hoewel Facebook vooral bekendstaat als sociaal netwerk, is het inmiddels ook een belangrijk identificatiemiddel geworden. Veel online diensten bieden de optie om met je Facebook-account in te loggen, waardoor je geen aparte account aan hoeft te maken. De keerzijde is dat een externe partij in theorie toegang kan krijgen tot jouw Facebook-gegevens.

Ook al zullen weinig apps meer automatisch iets posten op Facebook, het is alsnog van belang dat ook binnen deze externe integraties de privacy van gebruikers in acht genomen wordt. Facebook biedt daarom de optie om voor iedere app of integratie aan te geven welke informatie wel en niet gebruikt mag worden, zoals opleiding, interesses, foto’s of statusupdates.

De apps zijn bovendien apart of allemaal tegelijk te blokkeren, zodat er sowieso geen informatie meer wordt gedeeld. Diezelfde optie heb je voor gebruikers: een geblokkeerd lid ziet niets meer van wat je op jouw profiel zet.

Privacyinstellingen Facebook

Privacyinstellingen Facebook

Toch nog een probleem

Facebook biedt zo een breed scala aan middelen voor leden om hun Facebook-ervaring zo verborgen mogelijk te houden, voor andere gebruikers of voor externe diensten. Daarmee komt het voor een groot deel aan de wensen van critici tegemoet.

Toch gaan de opties voorbij aan een ander privacyprobleem: Facebook slaat zelf wel alle persoonlijke gegevens van zijn gebruikers op en kan op basis hiervan specifieke advertenties serveren of de tijdlijn van leden beïnvloeden. Dat heeft al geleid tot protesten en recentelijk een gezamenlijke rechtszaak.

Onlangs ontstond er ook nog flinke ophef toen bekend werd dat Facebook een experiment had uitgevoerd onder een klein deel van zijn gebruikers. 689.000 leden kregen tijdelijk meer positieve of juist een groter aantal negatieve berichten te zien. Facebook wilde onderzoeken of zij zich daarna zelf ook positiever of negatiever zouden uiten via het sociale netwerk.

Dit lijkt extreem en vooral incidenteel, maar Facebook gebruikt de techniek in principe al om je tijdlijn samen te stellen. Een algoritme bepaalt welke berichten, video’s en foto’s je wel te zien krijgt en daarmee automatisch ook welke niet. Dat doet het bedrijf onder meer op basis van jouw privégegevens, maar hoe wordt nergens precies uitgelegd en valt ook niet aan te passen.

Facebook-account verwijderen

Facebook-account verwijderen

Verwijderen

Facebook is er vooral bij gebaat om zoveel mogelijk van jouw gedrag en gewoontes te gebruiken in het verkoopverhaal aan adverteerders. De primaire inkomstenbron van het bedrijf is en blijft reclame en toegespitste advertenties zijn in de regel veel waardevoller.

Zolang je gratis gebruik kan blijven maken van Facebook, zal Facebook logischerwijs gratis gebruik blijven maken van zijn gebruikers. Het is daarom niet opvallend dat er bij de privacyinstellingen één belangrijke optie ontbreekt: het definitief verwijderen van je account. Die mogelijkheid is diep verstopt binnen de hulppagina van Facebook. Het bedrijf verdient namelijk op jouw gegevens, privé of niet. En dat wil het ongetwijfeld graag zo houden.

Lees meer over:
Tip de redactie