AMSTERDAM – Het OV-chipkaartsysteem is tijdens de Big Brother Awards door een vakjury uitgeroepen tot de grootste privacyschender van Nederland. Ook de 'publieksprijs' ging naar de fabrikant van de kaart, Trans Link Systems (TLS) en naar vijf vervoersbedrijven.

Foto:  NU.nl/Alphons Nieuwenhuis

Dat maakte de digitale burgerrechtenbeweging Bits of Freedom woensdag bekend.

Ieder jaar worden de Big Brother Awards uitgereikt om daarmee de aandacht te vestigen op de privacy, die volgens Bits of Freedom steeds meer onder druk komt te staan.

De jury verkoos TLS in de categorie 'bedrijven' wegens de jarenlange opslag van iedere reisbeweging van klanten.

Ook het hebben van beveiligingsproblemen, het tegen talloze adviezen in doorgaan met de kaart en zelfs het proberen van het vervoersbiljet te verheffen tot betaalmiddel in winkels waren argumenten voor de uitverkzieing. Vooral de eigenwijsheid van het bedrijf wordt gelaakt.

Respect voor klanten

In een korte reactie vertelt directeur Gerben Nelemans van TLS dat zijn bedrijf de privacy van klanten wel respecteert. Hij betreurt de nominatie dan ook.

“Wij achten privacyschendingen niet aan de orde”, vertelt hij de aanwezigen, die hij ook voorhoudt dat ook de anonimiteit wordt geaccepteerd door zijn onderneming en de vervoerders.

Nelemans stelt dat zijn onderneming inmiddels alle reisbewegingen niet langer zeven, maar twee jaar bewaart. Hij wijst erop dat er inmiddels ook geen keuze meer is. “De ov-chipkaarttrein reist in volle vaart en is niet meer te stoppen.”

Kentekens fotograferen

Ook Ivo Opstelten, Minister van Veiligheid en Justitie, kreeg een award voor het wetsvoorstel om kentekens te fotograferen en vervolgens vier weken op te slaan. Daarnaast kreeg het Ministerie van Volksgezondheid, Welzijn en Sport een prijs voor huisbezoeken.

In de categorie 'voorstellen' verkoos de jury het plan om al het internetverkeer te tappen en te analyseren, het zogenaamde Deep Packet Inspection. Dat wordt gezien als een 'permanente schending van het briefgeheim'.

Rop Gonggrijp

De Nederlandse hacker Rop Gonggrijp krijgt een aanmoedigingsprijs voor zijn opkomen voor digitale burgerrechten.

Hij wordt geroemd om het kunnen combineren van politieke gedrevenheid en technologisch begrip. Als voorbeeld wordt daarbij zijn strijd tegen stemcomputers namens de Stichting Wij Vertrouwen Stemcomputers Niet aangehaald.

Hot topic

“Privacy is de laatste twee jaar een hot topic geworden”, vertelt hij bij het aanvaarden zijn prijs.

Hij wijst erop dat sinds het massaal uitschrijven voor het Elektronisch Patiënten Dossier duidelijk is geworden dat verzet zin heeft. “We staan op een punt dat plannen kunnen worden tegengehouden.”