AMSTERDAM - Een dreigende brief is vaak voldoende om een blogposting en het account van de auteur offline te krijgen en houden.

Foto:  Inertia

De meeste sociale netwerksites met blogfuncties halen een site van een gebruiker snel offline als er wordt geklaagd over auteursrechtenschending. Controle op de juistheid van zo'n claim wordt niet of nauwelijks uitgevoerd. Dat blijkt uit een onderzoek (PDF) van het juristenkantoor ICT Recht.

Sommatie

De experts openden onder de naam Chris een account van een fictieve Peter Pan-fan en plaatsten het boek 'The Little White Bird' op het blog. Omdat de auteur in 1937 is overleden, is het werk sinds 1 januari 2008 rechtenvrij.

Een fictieve jurist stuurt namens de Peter Pan Heritage Foundation een sommatie om de blogposting van de website te verwijderen. In het bericht wordt verwezen naar de verplichting om na melding van een inbreuk op auteursrecht het materiaal te verwijderen. Zowel de stichting als de jurist zijn niet traceerbaar.

Subtiel

Web-log.nl, Netlog.com, Hyves, WaarBenJij.Nu en MySpace geven aan de oproep gehoor, terwijl Punt.nl en Blogger.com weigeren het bericht offline te halen. Geen van de partijen ontdekt dat de tekst inmiddels rechtenvrij is.

De sites blijken weinig subtiel te werk gaan. Zo halen Hyves, WaarBenJijNu.nl en Myspace het hele profiel van het systeem. Bij WaarBenJijNu.nl liep de discussie met de eigenaar van het blog nog toen iemand anders het account in bezit nam.

Herstellen

MySpace en Hyves blijken niet in staat om na verwijdering van het profiel de fout te herstellen. Net-log.com blokkeert het account en weigert dit weer toegankelijk te maken. Web-log.nl blokkeert de site en wil dit alleen toegankelijk maken als de omstreden content is verdwenen.

Alleen Punt.nl staat achter de gebruiker en neemt met de uitleg van de blogger genoegen. Zij beloven niets offline te halen tot er een gerechtelijk bevel ligt.

Blogger.com verwijst naar de Amerikaanse voorwaarden om blogpostings offline te halen. De onderzoekers hebben dit niet opgevolgd, omdat zij geïnteresseerd zijn in de Nederlandse toepassing van het recht.

Onduidelijke procedure

De onderzoekers merken verder op dat het voor klagers soms lastig is te vinden hoe een klacht moet worden ingediend en dat er weinig tot geen onderzoek wordt gedaan naar de rechtmatigheid van een claim.

Ze adviseren niet direct onherstelbare schade aan een profiel aan te brengen en klagers hun claim enigszins te laten onderbouwen. Daarnaast zou het volgens hen logisch zijn als klager en plaatser met elkaar in contact worden gebracht op een privacyvriendelijke manier.

Multatuli-project

Het is niet de eerste keer dat een dergelijk onderzoek wordt gedaan. In 2004 plaatsten medewerkers van de toenmalige digitale burgerrechtenbeweging Bits of Freedom (PDF) een tekst van de in 1887 overleden auteur Multatuli bij internetproviders.

Zeven van de tien providers haalden die tekst offline na een sommatie van een fictieve jurist per e-mail vanaf een Hotmailaccount.